Iemand met een dikke buik meet de buikomtrek.

Vet vermijden?!? Suiker is de echte dikmaker!

Ik wil vermageren, en dus …

Het hele verhaal dat ik je vandaag wil vertellen, begint in de jaren ’50 van de vorige eeuw. De tweede wereldoorlog, die een echte hongeroorlog was, was voorbij. Je zag de eerste tekenen van de groeiende welvaart, … en tegelijk ook het begin van een obesitasepidemie en een stijging van het aantal hart- en vaatziekten. Ancel Keys, voedings- en gezondheidswetenschapper, deed onderzoek naar de correlatie tussen voeding enerzijds en het voorkomen van hart- en vaatziekten anderzijds. In 1958 publiceerde hij zijn ‘Zeven Landen Studie’, waarin hij concludeerde dat verzadigd vet de grote boosdoener was.

En dus, sinds die tijd wordt in de hele gezondheidszorg en dieetleer verzadigd vet in het verdomhoekje gezet. Oliën met onverzadigde vetten deden hun intrede, boter werd vervangen door margarine. (Wist je dat er in die begintijd meer mensen stierven door het eten van die margarine dan door het eten van boter? Die eerste margarines bestonden uit geharde onverzadigde oliën, en de onverzadigde vetzuren hadden zich tijdens het hardingsproces omgevormd tot transvetzuren. Welnu, als er één soort vet echt schadelijk is voor ons, dan zijn het wel die transvetten!)

Door de jaren heen zijn wij nog vele stappen verder gegaan. Vetten – ja zelfs onverzadigde vetten – werden hoe langer, hoe meer geweerd. Vette voedingsmiddelen werden verketterd. Light dressings en light mayo’s bevatten nu voor een deel ‘gemodificeerd zetmeel’ in plaats van vet. Vervolgens werd in heel veel producten waarin het vetgehalte verminderd was, suiker toegevoegd. Vet is immers een smaakmaker. Waar je vet weghaalt, heb je een nieuwe smaakmaker nodig, en meeste gevallen werd dat suiker.

Wat zien we gebeuren? Het aantal hart- en vaatziekten is niet verminderd, eerder in tegendeel. Zwaarlijvigheid en obesitas werden veeleer de norm dan de uitzondering. Hoeveel vet we ook weghalen uit de voeding, het helpt allemaal niks. En tegelijk zien we dat diabetes type 2, ook ouderdomsdiabetes genoemd, op steeds jongere leeftijd voorkomt. Gaat er dan geen belletje rinkelen?

Inderdaad, Ancel Keys maakte een verkeerde conclusie. Want jawel, na de tweede wereldoorlog steeg de consumptie van verzadigd vet, … maar de consumptie van suiker steeg minstens even vlug. Vet was nooit het echte probleem, het was altijd al suiker. Willen we dus met z’n allen gezonder en magerder worden, dan moet niet de vetconsumptie verminderen, maar het overvloedige gebruik van suiker.

Gezonde vetten zijn broodnodig!

Misschien geloof je me niet, en toch is het waar: Om gezond te kunnen functioneren, hebben we gezonde vetten nodig!

Zijn er dan gezonde en ongezonde vetten? Jawel, en het is belangrijk dit een beetje te snappen om gezonde gerechten op tafel te kunnen zetten:

  • Verzadigd vet is vet dat bij kamertemperatuur hard is. We hebben het over het vetrandje van vlees, maar ook bijvoorbeeld over boter of kokosolie. Hoe harder het vet bij kamertemperatuur, hoe meer verzadigd. Het voordeel van verzadigd vet, is dat het een stabiel vet is. Bij bewerking, bijvoorbeeld bij verhitten, ondergaat het niet zo gauw verandering. Alleen als je het vet verbrandt (en het dus gaat roken!) wordt verzadigd vet toxisch en dus kankerverwekkend. Wil je dus bakken en braden en zelfs frituren, dan is verzadigd vet een heel goede optie!
  • Onverzadigd vet is bij kamertemperatuur vloeibaar. Alle oliën bevatten dus onverzadigde vetzuren. Als je de moleculaire structuur van deze vetten gaat bekijken, dan zie je dat er een ‘zwakke’ plek in zit. Die ‘knik’ in het vetzuur heeft gezondheidsvoordelen, maar het is ook de plek waar het vet kan omslaan van gezond in superongezond. Als zo’n knik – bij verhitten of bij harden – omslaat, dan ontstaat een transvetzuur. En transvetten zijn de meest ongezonde vetten die je maar kunt eten. Frituren in olie is dus geen goed idee, echt niet! Er zijn soorten onverzadigde vetzuren:
    • omega 9-vetzuren: Olijfolie is hier de meest gekende. Olijfolie bestaat uit enkelvoudig onverzadigd vetzuur, en dat betekent dat er maar één knik in z’n structuur zit. Dat maakt olijfolie meer stabiel dan alle andere oliën. Vandaar dus ook dat je olijfolie wel nog mag gebruiken om groenten aan te stoven of om een stuk vlees of vis te bakken. Daar wordt deze olie niet toxisch van. Frituren zou ik er niet mee doen, dan wordt het vet te warm en dus wel weer toxisch.
    • omega 6-vetzuren: De meeste andere oliën bevatten vooral omega 6-vetzuren, en dat zijn meervoudig onverzadigde vetzuren. Ze zijn dus meer onstabiel dan olijfolie en niet meer geschikt om te verwarmen. Gebruik deze oliën dus enkel koud, als dressing bij groenten, bijvoorbeeld. Bijzonder aan omega 6-vetzuren is dat ze ontsteking bevorderen. Nu lijkt dat negatief, maar dat is niet helemaal waar. Als we ‘ziekmakers’ binnenkrijgen, dan is het van belang dat het ontstekingsmechanisme in gang gezet wordt. Er moet alleen evenwicht zijn met de omega 3 vetzuren, die dat ontstekingsmechanisme weer af kunnen zetten.
    • omega 3-vetzuren: Ook deze vetzuren zijn meervoudig onverzadigde vetzuren, en dus niet geschikt om te verwarmen. Hier kijken we naar lijnzaadolie, walnootolie en vooral vette vis. Van die omega 3-vetzuren hebben we er door de band tekort. Ideaal is een verhouding van 1:1 tot 1:5 tussen omega 3 en omega 6. In onze voeding ligt de verhouding ongeveer 1:20 en meer. Vandaar dus ook de vele ontstekingsziekten die we vandaag kennen.

Ongezonde vetten zijn dus

  • transvetten, veel gevaarlijker dan verzadigd vet
  • verbrande vetten, want die zijn kankerverwekkend
  • meervoudig onverzadigde vetzuren die verwarmd werden, want in dat proces ontstonden transvetten
  • een teveel aan omega 6-vetzuren en een tekort aan omega 3-vetzuren, want dat zorgt voor blijvende ontsteking

En hebben we ‘gezonde vet’ dan echt nodig? Absoluut, zeker weten!

Ik hoef je alleen maar op een paar dingen te wijzen:

  • Elke cel in ons lichaam heeft een membraam, een celwand, en die bestaat uit vet. Zonder gezonde vetten gaan onze celwanden kapot, en op termijn dus ook onze cellen. Ze functioneren minder goed, wij verouderen in een evenredig tempo. Klachten waar we niet meer van af komen, duiken op.
  • De basisbouwstof voor onze hersenen en onze zenuwen is vet. Zonder de nodige gezonde vetten om opbouw- en herstelprocessen uit te voeren, gaat het met ons zenuwstelsel bergafwaarts. Gevolgen zijn enerzijds hersen- en zenuwziektes als dementie, Alzheimer, Parkinson, Multiple Sclerose en anderzijds gemoedsstoornissen als depressie, stress, zenuwachtigheid.
  • Ons hormoonstelsel draait op steroïden, waarvan cholesterol er eentje van is. Zonder de nodige gezonde vetten kan dus ook ons hormoonstelsel verstoringen vertonen. De algemeen verminderde fertiliteit is daar een duidelijk voorbeeld van.

Suiker is de echte boosdoener

Niet vet, dus, maar suiker is de boosdoener, en dat heeft alles te maken met het hormoon insuline, dat onze bloedsuikerspiegel moet regelen. Insuline is een adipogeen hormoon, en dat betekent dat insuline vet aanmaakt uit suiker. Dat gaat zo:

  • Als je eet, komt er na de spijsvertering suiker of glucose in je bloed. Die glucose komt uit suiker in al zijn varianten, maar ook uit brood, pasta, aardappelen, groenten en fruit. Als die suikers goed verpakt zitten, in de vele vezels in groenten en fruit bijvoorbeeld, dan komt de glucose maar langzaam in het bloed terecht. Op dat moment is er geen probleem. Wij hebben immers suiker nodig, het is rechtstreeks toegankelijke energie.
  • Komt er, na het eten van een suikerrijke snack of na het drinken van frisdrank bijvoorbeeld, te veel suiker ineens in het bloed, dan komt insuline daarop af. Suiker kan immers je bloedvaten en je organen aanvallen en kapot maken. Daarom heeft ons lichaam een fantastisch regelsysteem waar insuline een rol in speelt. Insuline klikt zich aan de overtollige suiker vast en klopt bij een vetcel aan om die suiker daar af te leveren.
  • In de vetcel wordt de overtollige suiker omgezet in vet. Dat vet kan enkel dienen als reserve-energie. Het is niet van dezelfde waarde als vet in onze voeding, die ook als bouwstof gebruikt kan worden. Door het hormoon glucagon, tegenhanger van insuline, kan het vet in onze vetcellen weer omgezet worden in suiker, en dus in energie in tijden van nood. Alleen, … die tijden van nood breken op onze dagen nooit meer aan. Wij hebben voedsel in overvloed, de hele dag door.

Over suiker en zijn kwalijke werking in ons lichaam schreef ik eerder al: Suiker, de zoete boosdoener (deel 1) en Suiker de zoete boosdoener (deel 2).

… en dus anders gaan eten …

Wil je dus vermageren, dan zit er niks anders op dan blijvend anders te gaan eten. Je kunt volgende raadgevingen alvast in acht nemen:

  • Eet zoveel mogelijk onbewerkt voedsel. Bereid je voedsel zelf, ook vb. je vinaigrettes, dan gebruik je sowieso minder suiker.
  • Vermijd zoveel mogelijk suikerrijke dranken en fruitsappen. Ze hebben geen vertering nodig, ze bevatten suikers die zo je bloedbaan in komen.
  • Eet slechts drie keer per dag. Onthoud je van voortdurende tussendoortjes.
  • Beperk de hoeveelheid koolhydraten in je voeding. Kies eerder voor ‘Low Carb’ dan voor Low Fat’.

Blijvend van je overgewicht afraken is belangrijk voor je gezondheid. Tegelijk is het ook geen makkelijke klus. Wil je graag ondersteuning bij dit proces, dan kun je terecht bij mij of bij een van mijn collega’s gezondheidsbegeleiders.

 

Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

Een mistig landschap in het najaar

Het ‘vitamine D-seizoen’ komt eraan!

Vitamine D, een zonnevitamine

De meeste vitamines krijgen wij via onze voeding binnen. Met vitamine D ligt dat een beetje anders. Je kunt veel vette vis eten, zoals zalm en sardines en makreel en haring, en dat helpt al een beetje. Vitamine D zit in de vetten van deze vissen. Denk maar aan die vieze levertraan van vroeger. Je kunt ook grijpen naar eieren, boter, melk en kaas, want ook daar zit een klein beetje vitamine D in. En toch kan dat alles niet tippen aan de hoeveelheid vitamine D die we onder invloed van direct zonlicht aanmaken in onze huid. Willen we voldoende vitamine D aanmaken om gezond te blijven, dan moeten we met z’n allen aan de evenaar gaan wonen. In de zomer hebben we misschien net voldoende vitamine D ter beschikking, op voorwaarde dat we op het middaguur minstens een half uur in de zon komen met nogal wat ontblote huid en zonder zonnebrandcrème. Een andere optie is het om – misschien wel het hele jaar door, maar zeker tijdens de wintermaanden – een goed vitamine D3 supplement te nemen.

Vitamine D3 en sterke botten

Vitamine D3 speelt een heel belangrijke rol in de calciumopname, en is dus van levensbelang voor sterke botten, sterke tanden en goed werkende spieren. Voor goede botten en tanden en voor goed functionerende spieren zijn in gelijke mate voldoende calcium en voldoende magnesium nodig. Om de calcium uit onze voeding op de juiste plaatsen te krijgen, hebben we twee vitamines nodig. Vitamine D3 haalt calcium uit de voeding en brengt die in het bloed, en dat is alvast het halve werk.

Maar misschien hoorde je al van mensen die tegelijk osteoporose of botontkalking hebben én atherosclerose of aderverkalking (in wezen gaat het om slagaderverkalking). Dat zijn de mensen die wellicht wel vitamine D3 nemen, maar niet die andere o zo belangrijke vitamine. Wat deze mensen nodig hebben, bovenop vitamine D3, dat is vitamine K2. Deze laatste doet het vervolgtransport: ze haalt de calcium uit het bloed en brengt die naar de botten, de tanden, de spieren en overal waar calcium nog nodig mocht zijn. Vitamine K2 wordt enerzijds aangemaakt in onze darmen door goede darmbacteriën en anderzijds vinden we ze vooral in gefermenteerde voedingsmiddelen, zoals zuurkool of yoghurt en kwark. Bij neiging tot atherosclerose is wellicht ook een supplement nodig.

Vitamine D3 als regulator

Vitamine D3 reguleert in ons lichaam heel wat processen. Deze vitamine heeft invloed op het hartritme, de bloeddruk, de bloedviscositeit (ofte het al dan niet stroperig worden van ons bloed), de bloedsuikerspiegel, het zenuwstelsel en zelfs de celgroei. Dat betekent dat vitamine D3 een rol speelt in het vermijden van hart- en vaatziekten, diabetes, ziekten van de hersenen en de zenuwen – van zenuwachtigheid, prikkelbaarheid en depressiviteit tot dementie, multiple sclerose en de ziekte van Parkinson – en zelfs kanker. Tel daarbij nog de rol van vitamine D3 in het vermijden van osteoporose, cariës en tanduitval én spierzwakte en je begrijpt hoe belangrijk een goede Vitamine D status in je lichaam is.

Vitamine D3 en het immuunsysteem

De vitamine die we vandaag onder de loep nemen is ook nog eens van onmisbaar belang voor een goed werkend immuunsysteem en wel op twee fronten tegelijk:

  • Vitamine D3 hebben we absoluut nodig in de preventie en de aanpak van winterse infecties, zoals verkoudheid en griep, maar ook COVID in al zijn varianten. Indien nodig stimuleert vitamine D3 ons immuunsysteem, zodat het vreemde indringers te lijf kan gaan. Bij voldoende voorraad gaat dat vaak zelfs zonder dat wij symptomen vertonen bij een eventuele besmetting. En worden we toch ziek, dan ondersteunt vitamine D3 ons immuunsysteem om de ziekmaker efficiënt te bestrijden.
  • Maar vitamine D3 doet meer. Ze is immers ook op dit front een regulator. We zagen het bij COVID en we zien ook bij het ontstaan van allergieën en auto-immuunziektes: ons immuunsysteem kan ook te alert zijn en blijven doorgaan met aanvallen, ook waar dat niet langer nodig is. Bij COVID kregen we de cytokinestorm, en mensen stierven aan een overactiviteit van het immuunsysteem. Hetzelfde gebeurt eigenlijk bij allergie en auto-immuunziektes: ons immuunsysteem ziet overal vijanden, ook waar die er eigenlijk niet zijn. En het valt maar aan, zonder ophouden. Gevolg: we hebben voortdurend last van steeds zwaardere symptomen en we worden ziek door uitputting (want ons immuunsysteem is een duur systeem, het vraag heel veel energie). Vitamine D3 is bij wijze van spreken niet alleen de ‘aan’-knop van ons immuunsysteem, maar ook de ‘off’-knop, en die is minstens even belangrijk.

… en dus, een supplement!

Een goed vitamine D3 supplement kun je veilig het hele jaar door nemen in een hoeveelheid van 2000 IU (International Units, of in het Nederlands: Internationale Eenheden en dus IE) per dag. Dat is een goede basismaatregel en kan zonder medisch toezicht genomen worden.

Heb je echter klachten zoals hierboven beschreven, vraag dan misschien eens aan je huisarts om de vitamine D-status van je bloed na te gaan. Orthomoleculair wordt aangenomen dat je minimaal 75 nmol vitamine D per liter bloed zou moeten hebben om gezond te kunnen functioneren. Optimaal is een bloedspiegel tussen 75 nmol/L en 150 nmol/L. Je huisarts zal wellicht al tevreden zijn vanaf 30 nmol/L, en misschien heb jij nog minder dan dat. Met zo’n lage bloedspiegel van vitamine D kun je echter onmogelijk optimaal functioneren. Vraag dan aan je huisarts beslist naar extra vitamine D3, of laat je bijstaan door iemand die orthomoleculair geschoold is. Je kunt er veel leed mee voorkomen.

 

Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.

Winterblues, voorjaarsmoeheid … en dat na een hels een jaar

Altijd al is het einde van de winter en het begin van de lente een moeilijke tijd. We zitten langere tijd binnen, de dagen zijn nog steeds kort en donker, het blijft maar koud en regenachtig. We snakken naar een beetje zon, we kijken verlangend uit naar warmte en licht. En dit jaar doet de lockdown daar nog een grote schep bovenop. Waar we andere jaren kracht konden halen uit winterse feesten met familie en vrienden, weegt dit jaar de eenzaamheid dubbel en drie. Ik voel het bij mezelf en ik zie het bij mensen om mij heen: dit alles mag echt niet al te lang meer duren. De draaglast wordt steeds groter, de draagkracht staat bij velen op een laag pitje.

Dingen die je zelf kan doen

Eigenlijk zijn er heel veel dingen – kleine dingen wellicht – die je zelf kan doen. Het gaat erom dat je de balans tussen je draaglast en je draagkracht in evenwicht brengt. Of nee, evenwicht is nog te braaf. Eigenlijk moet de weegschaal doorslaan richting draagkracht. Vandaar: alles wat je draaglast vermindert én alles wat je draagkracht groter maakt helpt mee.

Ik kan natuurlijk in jouw plaats niet bepalen wat dat allemaal zou kunnen zijn. Ik kan je alleen maar een lijstje geven met een paar van die dingen, en dat in de hoop dat het jou inspireert. Ik hoop je op die manier op weg te helpen om juist die dingen te vinden die jou tot steun kunnen zijn:

  • Van zodra het ook maar even kan, ga ik naar buiten. Even de tuin in, bijvoorbeeld, of een korte wandeling maken. Licht, lucht, beweging: ze geven mij nieuwe energie.
  • Een hobby maakt dat je even de tijd vergeet. Bij mij ligt al de hele winter lang een puzzel op de tafel. Op dit moment buig ik me regelmatig over een berglandschap van 3000 stuks.
  • Op donkere avonden, alleen thuis, brand ik graag een kaars. Het licht van een kaars brengt mij een beetje warmte en zacht licht. Anders dan ‘gewone verlichting’ en ‘gewone verwarming’ geeft het mij een gevoel van verbondenheid.
  • Een babbeltje met de buren, contact met collega’s, een ontmoeting met een knuffelcontact, … Ze doen wonderen in deze tijden van eenzaamheid.

Dit lijstje is natuurlijk niet compleet, en het is o zo persoonlijk. Ik kan me best voorstellen dat wat ik hier noem jou helemaal niet vooruit helpt. Maar ik ben er tegelijk zo goed als zeker van dat ook jij van die kleine dingen hebt, die voor jou de balans een beetje meer in de goeie richting brengen:

  • Een relaxerend bad
  • Een goed boek
  • Muziek waar jij van opkikkert
  • Even uit de bol gaan: al dansend, al zingend, al rollend met de kinderen over de vloer
  • Een knuffelcontact met je partner

Probeer maar uit, zou ik zeggen. En maak je eigen lijstje op, waar je dan – telkens als je het moeilijk krijgt – iets uit kiezen kan om jezelf die broodnodige opkikker te geven.

Tools van de gezondheidsbegeleider

Wij, gezondheidsbegeleiders, hebben in onze bagage ook heel wat tools die we kunnen inzetten om jou te helpen deze moeilijke tijden door te komen. Sommige daarvan mogen wij nu helaas niet gebruiken. Om jou weer een helende massage of een ontspannende voetmassage te mogen geven, zullen ook wij moeten wachten tot vanuit de overheid weer groen licht gegeven wordt aan de contactberoepen.

En toch zijn er ook nu dingen die we wel voor je kunnen en mogen doen:

  • Een gesprek waarin we met jou mee op zoek gaan naar die dingen die nu je leven een stukje draaglijker maken kan, zij het wel via de telefoon. We kunnen met je meekijken naar de moeilijkheden waar jij voor staat. We kunnen je helpen om weer kleine lichtpuntjes te zien. We kunnen samen met jou op zoek naar die dingen die voor jou de draaglast kleiner en de draagkracht groter maken.
  • Met Bachbloesems kunnen je emoties meer in evenwicht gebracht worden. Gevoelens van angst, depressie, hopeloosheid vinden heling met een juiste mix van bloesems. Ook andere emoties die je dreigen te overweldigen kunnen met Bachbloesems aangepakt worden.
  • Ook uit onze bagage aan kruidenadviezen kunnen wij, gezondheidsbegeleiders, putten. Er zijn kruiden die ervoor zorgen dat depressie minder wordt, dat je beter slaapt, dat gevoelens van angst je minder te pakken krijgen. Deze kruiden verminderen voor jou de draaglast een beetje. Er zijn ook andere kruiden, adaptogene kruiden worden ze genoemd. Deze kruiden verhogen juist jouw draagkracht. Je kunt er als ware een beetje beter tegen, je hebt meer weerstand tegen de duisternis die je overvalt. Met deze kruiden experimenteer je best niet in je eentje, en zeker al niet als je ook medicijnen neemt. Een gezondheidsbegeleider kent op dat vlak zijn vak en weet wat hij doet. Laat je dus bijstaan door een professional, als je met kruiden aan de slag wil.

Zoek je contact met één van mijn collega’s gezondheidsbegeleiders, ga dan naar de website: www.gezondheidsbegeleiders.be. Mij zal je daar helaas nog niet in vinden. Ik ben aspirant lid, ik moet nog mijn stage kunnen afwerken. Alleen, in tijden van lockdown en verbod op contactberoepen kan ook dat helaas niet. Wil je mij contacteren, bel dan 0492/647436 of mail naar hilde@gezondheid-wijzer.com.


Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.

Ik wens je een goede gezondheid

Bij elke jaarovergang wensen mensen elkaar ‘het beste’ toe.

Enne, een goede gezondheid staat vaak voorin in dat lijstje van ‘het beste’, is het niet? Want met een goede gezondheid kun je je leven in handen nemen. Je kunt de dingen doen die je graag wilt doen. Je kunt het beste van jezelf geven in een relatie, in een job, in een vriendschap, in een hobby. Met een goede gezondheid kun je verwerven wat je nodig hebt om van te leven, en zelfs meer dan dat. Met een goede gezondheid kun je delen van de overvloed die jou ten deel valt.

Een goede gezondheid is een kostbare schat. Niet voor niets wordt onderstaande spreuk wel eens geciteerd:

Een gezonde mens heeft wel duizend dromen.
Een zieke mens maar één: weer gezond worden!

Wel, zon goede gezondheid wens ook ik je toe. En als Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg draag ik graag mijn steentje bij opdat jij die goede gezondheid zou kunnen behouden of opnieuw verwerven.

Gezondheid, niet alleen een kwestie van het fysieke lichaam

Als we denken aan ziekte of gezondheid, dan denken velen wellicht in de eerste plaats aan het fysieke lichaam. Het fysieke lichaam speelt inderdaad een niet onbelangrijke rol in onze gezondheid. Je hoeft maar pijn te hebben aan één enkele tand of alleen maar aan je linker kleine teentje, en je beseft hoe zelfs al het kleinste mankement je hele gevoel van welzijn overhoop haalt. Het is dan alsof jij alleen nog bestaat uit die ene tand of uit dat ene kleine teentje. Zo sterk vraagt dat fysieke mankement heel jouw aandacht.

En toch is ons lichaam meer dan alleen maar het fysieke deel ervan. Je zou een onderverdeling kunnen maken van een aantal lagen binnen de mens, een aantal niveau’s:

  • Het fysieke niveau
  • Het emotionele niveau
  • Het mentale niveau
  • Het spirituele niveau

Deze vier niveaus kunnen niet van elkaar gescheiden worden, samen vormen de de éne mens die jij bent. Dat betekent ook dat de verschillende niveaus elk een eigen invloed hebben op jou en op je gezondheid.

Het fysieke niveau

Ons fysieke lichaam is opgebouwd uit een aantal orgaanstelsels. Elk van die orgaanstelsels heeft zijn eigen functie: de huid, de slijmvliezen, de spieren, botten en pezen, het urinaire stelsel, het ademhalingsstelsel, het spijsverteringsstelsel, het endocriene systeem met al zijn hormonen, het hart en de bloedvaten, de hersenen en het zenuwstelsel. Aan elk van deze stelsels kan wat mankeren, en dat heeft zijn invloed op het hele lichaam. Wel is het zo dat er een zekere hiërarchie bestaat. Een beschadiging van de huid of van de slijmvliezen is veel minder ernstig dan een beschadiging van het hart of van de hersenen.

Het emotionele niveau

Op het emotionele niveau maken we makkelijk onderscheid tussen positieve emoties zoals liefde, rust, blijheid, zelfvertrouwen, … en negatieve emoties zoals haat, onverschilligheid, prikkelbaarheid, angst, zwaarmoedigheid, … Positieve emoties maken een mens gelukkig. Ze geven het gevoel verbonden te zijn, één met de rest van de schepping. Negatieve emoties maken een mens ongelukkig. Ze geven het gevoel geïsoleerd te zijn, afgescheiden van de rest van de schepping.

Echter, niet het hebben van negatieve emoties maakt de mens ziek. Het is normaal en zelfs goed dat de mens bij tegenslagen pijn, verdriet, woede, angst, … voelt. Ziekte op emotioneel vlak ontstaat pas als negatieve emoties zich vastzetten, als ze te lang aanwezig blijven of te intens zijn. Dan kunnen ze zelfs ziektes op het fysieke niveau teweeg brengen. Anderzijds kunnen fysieke klachten veel lichter om dragen zijn, als positieve emoties heel sterk zijn, zoals wanneer je vlinders in de buik hebt omdat je verliefd bent.

Het mentale niveau

Het mentale niveau is het niveau van het denken, maar ook van de creativiteit, de communicatie met anderen, het plannen en uitbouwen van je leven, … Gezondheid op mentaal niveau vraagt de gelijktijdige aanwezigheid van helderheid, rationaliteit en creativiteit. Het mentale niveau is belangrijker dan het emotionele en fysieke niveau. Met een verminkt lichaam, het verlies van ledematen, gehoor of zicht kan een mens nog steeds gelukkig zijn en zijn creativiteit aanwenden ten dienste van anderen. Denk maar aan Beethoven die, doof geworden, zijn mooiste muziek componeerde. Of aan professor Stephen Hawking, de grote natuurkundige, kosmoloog en wiskundige van onze tijd, gekluisterd aan een rolstoel en alleen in de mogelijkheid via de computer te communiceren. Een mens is dus blijkbaar groter dan alleen zijn fysieke mankementen.

Het spirituele niveau

Boven het fysieke, emotionele en mentale niveau strekt zich het spirituele niveau uit. Ik ga ervan uit dat ieder van ons een bepaalde opdracht heeft in het leven, een doel waar je als het ware van binnenuit voor ‘moet’ gaan. Begrijp me niet verkeerd, hier gaat het niet om een doel dat jij jezelf stelt of een doel dat je ongemerkt van je ouders hebt overgenomen. Wil je jouw opdracht, jouw roeping in het leven ontdekken, ga dan na waar jij enthousiast van wordt. Ga aan de slag met de talenten die je hebt. Voel wat er van binnenuit opborrelt en doe daar iets mee. Dat is de weg waarlangs je op het spirituele niveau de goeie richting uitgaat. En je lichaam – zowel op fysiek, emotioneel als mentaal niveau – zal hierop reageren met gezondheid.

Ziekte, een teken aan de hele mens

Een ziekte kan alleen maar fysiek zijn. Je hebt kou gevat en nu loop je met een snotneus. Gaat makkelijk over, na een week snotteren is het voorbij en al gauw vergeten. Of je bent gevallen, hebt een been gebroken. Een paar weken in het gips, wat oefeningen om je spieren weer op peil te brengen, en het leed is geleden.

Maar er kan meer aan de hand zijn. Fysieke ziekte kan ook een emotionele oorsprong kennen. Verdriet zet zich vast, en je krijgt last van je longen. Kwaadheid zet zich vast en je spijsvertering lijdt eronder. Er ligt je immers iets op de maag of op de lever, er is iets wat je niet verteerd krijgt. Je bent voortdurend bang, bang om te leven, eigenlijk. En je nieren lijden daar onder en laten zich uiteindelijk voelen. Je moet dringend leren loslaten, leren vertrouwen.

Ook negatieve gedachten kunnen zowel je emoties als je fysieke lichaam beïnvloeden. Als ik voortdurend denk mijn bezittingen te moeten beschermen en me dus verplicht voel me te wapenen met bewakingscamera’s en verzekeringen tegen diefstal, dan zal die gedachte mijn emoties beïnvloeden. Ik word als het ware chronisch bang, en op langere termijn wellicht ook chronisch ziek. En als ik vaak negatief denk over mijn buurman of over mijn collega kan dat mijn emoties in de richting van voortdurende kwaadheid sturen. Fysieke klachten zijn in zo’n geval vaak niet veraf.

Nog sterker is het als een mens zijn spirituele weg niet volgt. Als jij alleen maar die succesvolle carrière nastreeft omdat het je in de ogen van de anderen tot een geslaagd iemand maakt, maar je passie ligt elders, dan word je daar vroeg of laat ziek van. Burn-out heet het dan, of overspanning door teveel stress, of midlife crisis. Zo’n situatie creëert dan ook juist de mogelijkheid om stil te vallen, alles op een rijtje te zetten en vanuit die gedwongen bezinning nieuwe keuzes te maken, keuzes die meer passen bij jou als unieke mens.

Ja, ik wens jou een goede gezondheid toe

En als ik je dit wens, dan neem ik daarin mee alles wat ik hierboven schreef. Ik wens je toe dat jij jouw unieke weg in het leven mag gaan. Dat je daardoor vreugde, openheid, ware liefde, geluk mag ervaren. Van daaruit wens ik je positieve gedachten over jezelf, over de mensen om je heen, over de wereld waarin je leeft. Mogen daaruit voortkomen vele positieve emoties en de kracht om door negatieve emoties heen toch weer licht te ontdekken. En tot slot wens ik je toe dat je fysieke lichaam van dit alles de vruchten mag plukken.


Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.

Een goede nachtrust is van levensbelang

Wat je in deze coronatijden misschien niet zo vaak letterlijk hoort noemen, maar wat je tussen de regels door wel kunt lezen, is dat een gezonde levensstijl je weerbaarder maakt tegen al te negatieve gevolgen van een besmetting. En laat het nu net dat zijn waar wij als gezondheidsbegeleiders voor staan. Wij gaan niet de strijd aan tegen ziekte – corona in dit geval -, wij focussen op het verwerven van meer gezondheid. En een goede nachtrust … blijkt van ongelooflijk groot belang, als het gaat om het behoud van gezondheid.

Waarom moeten we eigenlijk slapen?

Wacht, laat me deze vraag eerst even anders stellen …
Zouden we niet ongelooflijk veel voordeel kennen, als we niet hoefden te slapen? Denk gewoon maar eens aan alle tijd die we zouden winnen, tijd om die dingen te doen die écht belangrijk zijn. Zeg nu zelf, wie onder ons kent niet dat gevoel van: ‘Als ik ooit eens vijf minuten tijd heb …’

Wel, vergeet het maar. Als er één iets is waar je beslist niet op mag besparen, dan is het een gezonde nachtrust. Jij mag dan wel slapen als het nacht is, maar je zelfgenezend vermogen draait juist dan op volle toeren. De nacht is dé hersteltijd bij uitstek, en dus zorg je er maar beter voor jezelf het cadeau van een goede nachtrust te gunnen.

Wat gebeurt er dan wel allemaal tijdens de nacht?

  • Tijdens de nacht werkt je immuunsysteem op volle toeren. Terwijl jij slaapt en je je energie niet nodig hebt voor andere dingen, speurt je immuunsysteem je hele lichaam af op ziekteverwekkers. En vindt je immuunsysteem ziekteverwekkers, dan gaat het ineens aan de slag om die aan te vallen en weg te werken.
  • Je groeihormoon gaat aan de slag. Nu denk je wellicht: ‘Groeihormoon, da’s goed voor kinderen, ik hoef toch niet meer te groeien?!?’ Wel, euh, … ja, toch wel. Immers, je lichaam ‘groeit’ je hele leven door, in alle herstelprocessen die continu gaande zijn. Cellen sterven af en nieuwe cellen horen bij te groeien. Groeihormoon herstelt dus de schade die je overdag hebt geleden. Daarzonder zou je beslist veel vlugger sterven van ouderdom.
  • Je hersenen ondergaan een reorganisatie. Overdag opgedane indrukken worden verwerkt en gestockeerd. Herinneringen worden opgeslagen. Afval en overtollig vocht worden uit de hersenen verwijderd. Na een goeie nachtrust begin je de dag met een frisse kop.
  • Een goeie nachtrust is van belang voor je humeur. Diepe ontspanning zorgt ervoor dat je de nieuwe dag met een opgewekt gemoed tegemoet ziet. Zonder die goeie nachtrust zouden depressie, gevoeligheid voor stress, angst voor al wat je belagen kan, … veel zwaarder doorwegen.

Een ideale nachtrust

Idealiter ga je betrekkelijk vroeg slapen. De uren voor twaalf uur tellen dubbel, zei ons moeder wel eens, en ze zou wel eens gelijk kunnen gehad hebben. In elk geval is het zo dat je groeihormoon piekt rond elf uur in de avond. Als je dan nog niet slaapt, dan verstoor jij de herstelprocessen in je lichaam. Om dat mogelijk te maken, ‘dim’ je je activiteiten best al een tweetal uur van tevoren. Je begrijpt dat als je tot tien uur ’s avonds in een zware vergadering zit, je dan niet om elf uur al lekker aan het pitten bent.

Een goede nachtrust duurt ook lang genoeg. Je moet er van uitgaan dat je minimaal 7 à 8 uur en misschien zelfs wel 9 uur slaap nodig hebt. Wie denkt het met minder te kunnen doen, pleegt gegarandeerd roofbouw op zijn lichaam. Vroeg of laat wreekt zich dat in de vorm van serieuze gezondheidsklachten.

Tips voor een gezondere slaap

  • Vermijd overdreven activiteit in de avond. Wie te lang te actief blijft, kan pas later op de avond de switch maken naar tot rust komen. Ideaal om tot rust te komen zijn activiteiten als een beetje lezen, een gezelschapsspel, een babbeltje met de partner of met de kinderen. Minder gunstig zijn: nog laat werken of vergaderen, TV en andere schermpjes, hevig sporten.
  • Vermijd blauw licht. Dim je licht, zorg voor een blauwlichtfilter op je computer, je GSM, … Blauw licht verhindert immers de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon.
  • Een slaapkamer is een slaapkamer. Andere activiteiten dan slapen, bed lectuur en intimiteit horen daar niet thuis. Vermijd er vooral TV, computer en smartphone. Je wil immers tot rust komen, en juist die dingen blijven je maar bezighouden.
  • In de slaapkamer hoort het donker te zijn, en beslist niet al te warm.
  • Als je makkelijk ’s nachts wakker wordt met een te bezige kop, bouw overdag voldoende lummelmomenten in. Immers, alles wat je overdag niet verwerkt kon krijgen – omdat de dag veel te vol zat, wellicht -, passeert ’s nachts de revue. Door overdag wel eens voor je uit te zitten staren, krijgen je hersenen de kans op dat moment al een deel van wat je bezighoudt te verwerken. En dat scheelt in ‘uren wakker liggen’!
  • Lig je al eens wakker, panikeer dan niet. Vraag je lijf misschien eens waarom het niet wil slapen. Waar jij van wakker ligt, dat is belangrijk in jouw leven. Leer ook van de lessen die je ’s nachts aangereikt krijgt.


Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.


Over emoties die ziek maken … en over Bachbloesems die helen

Een mens is meer dan zijn fysieke lichaam alleen. In de Natuurlijke Gezondheidszorg gaan we uit van de ene mens die een aantal ‘lagen’ kent. Er is het fysieke aspect, het emotionele aspect, het mentale aspect en het spirituele aspect, een beetje zoals op de tekening hieronder.

Elk van die lagen kan gezondheid kennen, maar ook ziekte. En elk van die lagen heeft invloed op jou als hele mens. Dr. Edward Bach (1886-1936, Engeland) voelde aan dat fysieke klachten vaak een dieperliggende oorzaak hebben. Hij omschreef ziekte als een conflict tussen hoe jij je leven leeft en wat jouw ziel met je voorheeft. Met zijn Bachbloesems liet dr. Bach ons een makkelijk te hanteren gereedschapskist na om evenwicht te brengen op vooral het emotionele vlak.

Emoties als deel van wie we zijn

We kennen allemaal emoties. We voelen ze de hele dag door, ook al zijn we ons daar niet altijd van bewust. De zes basisemoties, onveranderd herkenbaar bij mensen van over de hele wereld, zijn: vreugde, kwaadheid, verdriet, angst, afschuw en verrassing.

Emoties zijn uit zichzelf niet goed of slecht, niet ziek of gezond makend. Ze vertellen mij hoe het met mij gaat. Ze vertellen mij van iets dat uit evenwicht is geraakt. Ze spreken van behoeften die leven in mij. En juist daardoor zijn ze ook wegwijzers naar wat mij gelukkig kan maken, naar wat mij gezond kan maken.

Emoties als bron van ziekte

Onze emoties vertellen ons een en ander over onze gezondheid. Ze doen dat op verschillende manieren:

  • Gezondheid toont zich in de eerste plaats als mijn emoties me niet overweldigen en ik ze op een passende manier kan uiten. Als ik me door mijn emoties laat meeslepen en als ik brokken maak bij het uiten van mijn emoties, dan vertelt dat iets over hoe ik niet zo goed in mijn vel zit.
  • Emoties kunnen ook vastzitten. Ik uit die emoties dan niet, het is alsof ze er niet zijn. Vastzittende emoties belemmeren mij echter wel om vrijuit te leven. Ook dat toont dat het mij niet goed gaat. Die vastzittende emoties maken veel kans om mij uiteindelijk fysiek ziek te maken.
  • Er is een gradatie in gezondheid binnen de emoties zelf, een gradatie die gaat van ‘diepe vrede en rust’ tot ‘neigend naar zelfdoding’. Ook het soort emoties dat overwegend voorkomt, vertelt mij iets over mijn meer of minder gezond functioneren.

Emoties in tijden van corona

In deze tijden van corona valt het mij op dat één emotie heel sterk op de voorgrond komt te staan. Het is de emotie ‘angst’, in al zijn kleuren: we voelen ons doodsbang, achterdochtig, gespannen, onrustig, zenuwachtig, bevreesd, bang, bedreigd, verontrust, in paniek, beklemd, op onze hoede, bezorgd, verlamd, onzeker, …

Als angst verlammend werkt, slaat ze om in depressieve gevoelens. Als angst agitatie opwekt, slaat ze om in agressieve gevoelens … en wellicht ook in agressieve daden, tegen onszelf of tegen mensen in onze buurt. En dat is dan ook wat we zien gebeuren: meer mensen in psychiatrie, meer zelfdodingen enerzijds, en meer huiselijk geweld, meer kindermishandeling anderzijds.

En ik, die dat alles zie gebeuren, ik zou vanuit mijn GEZONDHEID-WIJZER praktijk willen helpen, wetend dat het ook kan op een heel simpele manier, met Bachbloesems.

En dan nu even kijken naar die Bachbloesems …

Dr. Bach ontdekte 38 Bachbloesemremedies, die hij onderverdeelde in 7 groepen.

  • Groep 1: voor hen die aan angst lijden
  • Groep 2: voor hen die onzeker zijn
  • Groep 3: voor hen die onvoldoende interesse voor het heden hebben
  • Groep 4: voor hen die eenzaam zijn
  • Groep 5: voor hen die overgevoelig zijn aan invloeden en ideeën
  • Groep 6: voor hen die moedeloosheid en wanhoop kennen
  • Groep 7: voor hen die overbezorgd zijn voor het welzijn van anderen

In deze tijden lijken mij vooral de eerste groep en de zesde groep heel erg nodig. Tegelijk kan het natuurlijk altijd dat angst of moedeloosheid of wanhoop iets uit de andere categorieën bij jou triggert, en ja, het zelfs uitvergroot. Dan kunnen vanzelfsprekend ook andere Bachbloesems nuttig zijn.

Met Bachbloesems aan de slag

Als je bij jezelf voelt dat je iets met die Bachbloesems zou willen doen, dan zijn er verschillende mogelijkheden:

  • Je kunt bij mij of bij een andere gezondheidsbegeleider terecht voor individueel Bachbloesemadvies.
  • Een goed boek met vele praktijkvoorbeelden is het ‘Handboek Bachbloesemtherapie’ van dr. Geert Verhelst en Lieve Vanderstappen, bij wie ik zelf met de Bachbloesems leerde werken. Het boek wordt verspreid via Mannavita.
  • Dr. Bach gaf op het eind van zijn leven zelf zijn kennis door aan geïnteresseerde, vaak niet medisch geschoolde mensen. Hij wilde immers de kunde om met Bachbloesems aan de slag te gaan zo breed mogelijk verspreiden. Zelf heb ik eerder al vorming gegeven over de Bachbloesems, en ik zou dat opnieuw kunnen doen, zowel ‘live’ als ‘online’. Heb je interesse, geef dan een seintje (hilde@gezondheid-wijzer.com) . Bij voldoende kandidaten kan ik deze vorming plannen ergens in het voorjaar.

Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

En toen kwam de herfst …

Die lente en die zomer van 2020, we zullen ze niet zo vlug vergeten. Woorden als corona en crisis en anderhalve meter en bubbel en mondmasker en handen ontsmetten vlogen ons ongenadig om de oren. Met één ding echter hadden we heel veel chance: het weer was al die tijd opperbest. En dus konden we naar buiten: wandelen, fietsen, spelen, aan de slag in de tuin, … en dat compenseerde alle narigheid wel een beetje.

En toen kwam de herfst, en dat hebben we geweten. Van de ene op de andere dag sloeg dat mooie weer helemaal om: we kregen regen, storm, duisternis. En daar ben ik, in de gegeven omstandigheden, toch wel een beetje bang voor. Corona en de extreme maatregelen tegen corona hebben onze draagkracht al meer dan een klein beetje verzwakt. Zelfs in het nieuws kon je dat horen: meer huiselijk geweld, meer kindermishandeling, meer echtscheidingen, meer werkeloosheid, meer ondernemingen overkop, meer financiële onzekerheid, … en nu komen daar de donkere dagen bovenop!

Daarom deze eerste blog van het nieuwe werkjaar met GEZONDHEID-WIJZER tips die je voor de komende tijden wat extra weerbaarheid kunnen geven.

Voeding die je immuniteit versterkt

In de hele ‘strijd tegen corona’ is in de reguliere gezondheidszorg én in de media nauwelijks aandacht gegeven aan voeding en voedingssupplementen die je immuniteit een boost geven. En toch is die strategie zo logisch als wat: in het verweer tegen wat op me af komt, ga ik in eerste instantie mezelf sterker maken en pas in tweede instantie hulp van buitenaf inroepen.

Je immuniteit kun je versterken met:

  • Vitamine D, liefst in zijn actieve vorm, vitamine D3. Die neem je best doorlopend, of toch zeker in de donkere maanden, van september tot en met april. Vitamine D3 maak je zelf aan, onder invloed van zonlicht. Vandaar vaak een tekort in de winterperiode. Je vindt ze ook in vette vis: zalm, sardines, makreel, haring, paling, heilbot, tonijn en garnalen. Verder kunnen ook eierdooiers, boter, melk en kaas je aan vitamine D3 helpen.
  • Vitamine C is vooral nodig als je weerstand chronisch verzwakt is, als je bijvoorbeeld de ene na de andere verkoudheid of infectie oploopt. Vitamine C vind je volop in bessen en in citrusvruchten. Ook peterselie, tuinkers, de diverse koolsoorten, paprika en tomaten bevatten heel wat vitamine C.
  • Vitamine A is van belang op het moment dat je acuut ziek wordt. Vitamine A vind je enkel in dierlijke producten: lever en levertraan, vette vis, eierdooier, boter, melk, kaas en room. De voorloper van vitamine A, betacaroteen genoemd, vind je in donkergroene groenten, in rode, oranje en gele groenten en in oranje en gele vruchten. Breng dus volop kleur in je voeding aan en je bent goed op weg.
  • Selenium in een organische vorm, dat wil zeggen: gewonnen uit planten, niet uit steen. Vlees en vis bevatten selenium (want ook dieren eten planten!), maar ook granen, knoflook, uien en broccoli. Een bijzondere leverancier van selenium is de paranoot of de ‘brazilnoot’. Vijf van die noten per dag – en nee, meer is niet beter in dit geval – geven je alle selenium die je nodig hebt.
  • Zink in een goed opneembare vorm: in schaal- en schelpdieren, in vis en in vlees, in ei, in gerijpte kaas, in zaden en noten en peulvruchten, in pompoenpitten en tarwekiemen.

Is je immuniteit al danig verzwakt, dan kun je ook kiezen voor supplementen van spirulina en chlorella, voor de medicinale paddenstoelen en voor andere kruiden. Wil je hiermee aan de slag, dan zoek je best gespecialiseerde hulp, bij mezelf of bij een andere gezondheidsbegeleider.

Ontspanning en een goede nachtrust

Eén van de zwaar doorwegende bij-kwalen van deze hele coronacrisis is … angst! En angst ondermijnt je immuniteit. Angst is een vorm van stress, en bij stress gaat je immuniteit als vanzelf op een lager pitje. Dat heeft alles te maken met het feit dat wij in wezen nog steeds oermensen zijn. Bij angst maakt ons lichaam zich klaar om te vechten tegen of te weg vluchten van dat roofdier dat ons belaagt. Alle energie gaat dan naar de spieren, en niet naar spijsvertering of voortplanting of immuniteit.

Vandaar dus het grote belang van zoeken naar wat je echt ontspant en van inzetten op een goede nachtrust. Een paar voorbeelden:

  • Wandelen of fietsen in de vrije natuur kan de focus van de angst wegnemen.
  • Blijf niet voor de TV of de computer hangen, maar doe iets waar jij deugd van hebt. Lees een goed boek, maak een puzzel, hou je bezig in de tuin, ga aan het kokerellen, … Doe om het even wat, als het maar iets is wat jij graag doet.
  • Als je last hebt van alle negatieve berichtgeving, kijk of luister dan liever niet meer naar het nieuws.
  • Slaap je slecht, eet dan ’s avonds niet te laat en niet te zwaar. Vermijd ook blauw licht (TV, computer, tablet, smartphone, …) vanaf zo’n twee uur voor het slapen gaan. Kies voor een zachte verlichting en voor ontspannende bezigheden.

Wegen stress, angst, nervositeit of een depressief gevoel te sterk door, weet dan dat er ook voedingssupplementen en kruiden zijn die kunnen helpen.

Beweging, liefst in open lucht

Beweging is altijd al belangrijk, maar in deze tijden misschien nog wel meer. Beweging in open lucht geeft alvast deze grote voordelen: meer zuurstof, meer zonlicht, meer contact met je – jawel, jouw eigen – natuur.

Gelukkig hadden we bij het begin van deze crisis goed weer. Je zag volop wandelaars, joggers, fietsers, … Ik denk dat dat ervoor heeft gezorgd dat we het tot nu toe nog redelijk goed konden dragen, allemaal. Met de herfst en de winter voor de deur lijkt dat niet meer zo evident. En toch:

  • Een korte wandeling, goed gekleed, tussen twee regenvlagen door. Er is wellicht wat meer wilskracht nodig om je zetel uit te komen, maar eens op stap merk je vanzelf wel hoeveel deugd het je doet.
  • Ooit als eens een ‘parapluwandeling’ of een ‘regenjaswandeling’ gemaakt? Helemaal omringd door het zachte geluid van de regen?
  • Herfst?!? Het bos in natuurlijk, om zwammen te spotten of op zoek naar kastanjes en beukennootjes … om op te eten … of om mee te knutselen.
  • Ooit al eens een boom geknuffeld? Absoluut een aanrader, en zeker al in deze tijden van contactarmoede. Alleen, laat je niet tegenhouden door wat anderen van je zouden kunnen denken. Gewoon doen, en hopen dat ze met je meedoen …

Het zijn niet kou en regen die ons ziek maken, integendeel. Kortdurende blootstelling aan minder goed weer geeft onze immuniteit zelf een duwtje in de rug. Durf er dus op uit – bij regen, bij wind, bij kou … en geniet van het zalig ontspannen gevoel achteraf, bij een kop warme chocolademelk.

Je blik gericht op al wat positief is

En last but not least: je mindset!

Een positieve mindset is misschien wel het allerbelangrijkste attribuut om je zelfgenezend vermogen te activeren. Wie zich focust op wat goed is, op wat deugd doet, op wat energie geeft, is al bezig met het versterken van zijn of haar gezondheid. Eigenlijk gaat het hier om een bewustwordingsproces. Geloof het of niet, elke dag zijn er duizenden dingen om dankbaar voor te zijn. Alleen, we vinden het evident en we lopen er vaak zomaar aan voorbij.

Daarom deze kleine oefening: Voor elke maaltijd maak je het even stil. Je kunt een kaars ontsteken, dat helpt. En in die stilte laat je de dankbaarheid om vele kleine dingen door je heen gaan: de maaltijd zelf, de mensen met wie jij aan tafel gaat, de mooie dingen van het voorbije dagdeel, dat je gezond bent, dat je lééft! Wedden dat je, als je dit een tijdje bewust doet, je op duur als vanzelf meer de goede dingen in het leven opmerkt?

Wat dat met je gezondheid te maken heeft? Wel, een positieve mindset en dankbaarheid en contact met het vele goede dat jou toevalt, dat alles is verwant het met placebo-effect. Je wordt gezond, je blijft gezond … omdat jouw levenskracht dat voor je wil!


Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

Ook gezondheidsbegeleiders mogen weer aan het werk

Jawel, vanaf maandag 8 juni mogen ook gezondheidsbegeleiders weer aan het werk. Da’s goed nieuws voor ons, die weer aan de slag mogen. Da’s ook goed nieuws voor jullie, die misschien niet willen wachten op vaccins en goed werkende medicijnen tegen corona, maar nu al preventief aan gezondheid willen werken. Weet dan dat ikzelf en mijn collega’s gezondheidsbegeleiders voor je klaar staan.

In deze blog zet ik op een rijtje op welke manier wij, gezondheidsbegeleiders, jou in deze fase van het coronagebeuren op weg kunnen helpen. Maar vooraleer ik van start kan gaan, moet ik je eerst ook nog iets vertellen over onze voorzorgsmaatregelen:

  • We werken enkel op afspraak en er mag slechts één cliënt tegelijk bij ons binnen.
  • We vragen ook dat jij je afspraak afbelt als je ziektesymptomen vertoont.
  • Zelf zorgen wij voor de nodige hygiëne: voor iedere cliënt verse handdoeken, ontsmetting van materialen, het wassen van onze handen voor en na behandeling, … (Maar dat deden we eigenlijk altijd al.)

En dan nu een aantal zaken waarvoor je zeker bij ons terecht kunt in deze ‘na-corona-tijden’ …

Angst voor corona, nu alles herbegint

Niet alleen corona doet wat met een mens, maar ook de angst om besmet te raken. Als ik rondom me kijk, dan doet wat ik zie zelfs vermoeden dat de angst voor corona op dit moment meer slachtoffers maakt dan corona zelf. Misschien voel jij je ook niet helemaal gerust nu jij en de mensen rondom weer meer met anderen in contact komen. Misschien voel je in bepaalde situaties wel iets als paniek opduiken. Misschien was jij zo vaak je handen en je kledij dat het op smetvrees begint te lijken, …

En nee, je hoort me niet zeggen dat alle voorzorgsmaatregelen nu maar ineens de deur uit moeten. Het is en blijft zinvol je op een passende manier te beschermen, maar het kan niet de bedoeling zijn dat je voortdurend in angst leeft. En juist om dat goede evenwicht tussen veilig en toch vrij te vinden, zijn een combinatie van de juiste Bachbloesems een zeer zinvol hulpmiddel.

Spanningen of zelfs pijn in je lijf

Heel wat mensen waren de voorbije maanden thuis aan het werk, aan de computer. Wie dat op een verstandige manier heeft aangepakt en tussen het werken door af en toe eens in beweging kwam, zal daar misschien niet zo heel veel last van ondervonden hebben. Maar ik weet wel zeker dat er heel wat anderen zijn, die ondertussen meer dan anders last hebben van pijn in de rug, de nek, de schouders, de ellebogen, de polsen, de handen. Misschien kreeg je zelfs last van spanningshoofdpijn.

Wel, weet dat mijn collega’s en ik ‘gouden handen’ hebben. Met dieptemassage masseren wij de spanning en de pijn bij je weg. Als die pijn pas sinds het begin van de coronacrisis is ontstaan, dan krijgen we wellicht al vlug resultaat. Als de klachten al langere tijd voordien voelbaar waren, dan is er misschien wel wat meer tijd nodig, maar ook bij chronische klachten kan de pijn sterk verminderen. Ervaring heeft mij alvast geleerd dat dieptemassage wonderen doet!

Voetreflexologie geeft je gezondheid een boost

In de voeten – net zoals in de handen, op de oren en ja, zelfs op de tong – zitten reflexpunten en -gebieden van je hele lichaam. Een goede voetreflexoloog geeft dan ook je hele lichaam een gezondheid bevorderende boost. Geblokkeerde energie wordt weer vrijgemaakt, vitaliteit gaat weer stromen doorheen je hele lichaam. Je zelfgenezend vermogen gaat weer op volle toeren draaien … en juist dat is nodig om corona en andere virussen en bacteriën met succes te lijf te kunnen gaan.

Nu de vakantie er toch een beetje anders uit zal zien dan anders, is het misschien geen slecht idee je lichaam op een unieke manier, met een deugddoende, revitaliserende én ontspannende voetreflexmassage te verwennen.

Over obesitas en diabetes en andere chronische klachten

Het kan je niet zijn ontgaan dat de meeste coronaslachtoffers gevallen zijn bij mensen met onderliggende klachten: kanker, hart- en vaatziekten, reumatoïde artritis, diabetes, obesitas, … Jammer genoeg zijn heel veel mensen chronisch ziek. We beseffen dat vaak niet eens, want veel mensen met chronische klachten lijken niet eens ziek. De symptomen van hun ziekte worden gewoon levenslang onderdrukt met medicijnen. Vergis je echter niet, neem je medicijnen, dan ben je ziek! Punt !!!

Hier kunnen gezondheidsbegeleiders – in samenwerking met jou en met je arts – wel degelijk veel betekenen. Met aangepaste voeding, voedingssupplementen en kruiden én met het veranderen van ongezonde leefstijlgewoontes kunnen die chronische klachten vaak gekeerd worden.

Twee grote toppers zijn obesitas en diabetes type 2. Het goede nieuws is dat ze beide echt ‘leefstijlziektes’ zijn, en dus ook met een gezondere leefstijl teruggedraaid kunnen worden.

Over je schouder laten meekijken, nu je andere keuzes wil maken

En, last but not least, wellicht heb jij ook gevoeld hoe anders het leven was tijdens de coronalockdown. Geen rush van hot naar her, geen dagelijkse files naar en van het werk, geen voortdurend vullen van alle vrije tijd, … maar rust, wandelen en fietsen, genieten van zoveel kleine dingen.

En misschien denk jij nu: ‘Zoals het voordien was, zo wil ik het niet meer.’ Wel, ook hierin kunnen wij, gezondheidsbegeleiders, jou een stukje mee begeleiden. We hebben geleerd met mensen mee te kijken op zoek naar een meer vervullend leven. We hebben geleerd te horen achter jouw woorden naar wat er werkelijk toe doet. We hebben geleerd jou te helpen bij het ontwaren van waar het in jouw leven om draait … zodat jij betere keuzes kunt maken voor jouw toekomst.

Voila, lieve mensen, zoals je ziet kunnen wij – gezondheidsbegeleiders – heel wat betekenen in deze verwarrende tijden. We kunnen je helpen je gezondheid een boost te geven. Vanaf 18 mei staan ook wij weer helemaal paraat. En jij, je bent van harte welkom, als je dat maar weet …


Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

Over de leegte die ontstaat door corona

We kunnen het niet ontkennen: Ons leven is helemaal anders geworden sinds het begin van de coronacrisis. Wie had bij de jaarovergang kunnen denken dat wij dit voorjaar zo beperkt zouden worden in onze mogelijkheden? Alles wat wij tot nu toe als ‘normaal’ beschouwden, wordt ons ineens afgenomen of minstens sterk gereglementeerd: boodschappen doen, sociale contacten onderhouden, erop uittrekken, een sport beoefenen, werk en vrijwilligerswerk, uit eten gaan, …

En het kan niet anders of dat doet iets met ons! Juist daarover wil ik vandaag wat reflecteren, een beetje zoeken naar hoe deze hele situatie toch zinvol zou kunnen zijn in een wat breder perspectief. Jouw vragen, bedenkingen of opmerkingen hoor ik graag.

Rouwproces om een verloren manier van leven

Eigenlijk gaan we allemaal – en wel allemaal tegelijk – door een rouwproces heen, een rouwproces om een verloren manier van leven. Nu ga ik even te rade bij Elisabeth Kübler-Ross, die zich nogal verdiept heeft in het fenomeen ‘rouw’. Zij geeft aan dat een rouwproces in vijf fases verloopt: ontkenning, woede, depressie, onderhandelen en acceptatie.

  • We zagen en zien nogal wat uitingen van ontkenning van dit rouwen om wat allemaal niet meer kan: de beruchte lockdown party’s, vlug nog even de grens over om uit eten te gaan, jongeren die toch blijven samenkomen, wielertoeristen die wel in groep gaan fietsen en achteraf in een of ander tuinhuis nog wat blijven hangen, …
  • Als we dan uiteindelijk toch ons verlies erkennen, ontstaat vaak een of andere vorm van woede, van kwaadheid om wat is gebeurd. We vinden het niet terecht, we voelen ons tekort gedaan. Dat toont zich enerzijds in het foeteren op al die maatregelen waar wij ons maar aan te houden hebben, en anderzijds in het toch wel kortere lontje tegenover de mensen met wie we dan wel ‘moeten’ samenleven. De kwaadheid en het ongenoegen dat binnen in ons leeft, maakt er het zo intens samenleven met de huisgenoten niet makkelijker op.
  • Vervolgens komen we weer een laag dieper. We stoten dan op het verdriet dat in ons leeft, en als dat verdriet zwaar doorweegt, kan ons dat in een toestand van depressie brengen. We zitten in de put, we belanden in de leegte. Ik denk dat we daar nu – de een al wat vlugger dan de ander – geleidelijk aan in terecht komen. Hadden we eerst nog heel wat achterstallige klusjes op te knappen, stilaan liggen huis en tuin er piekfijn bij. Dan maar gaan wandelen en fietsen – in de eigen buurt, dat spreekt voor zich -, al een geluk dat het weer bijzonder goed meevalt. Voor de rest: TV kijken, boeken lezen, puzzelen, gezelschapsspelletjes spelen, … Allemaal leuk, voor eventjes, tot uiteindelijk toch de leegte toeslaat.
  • Daarna pas gaat het stilletjes aan weer bergop. We gaan ‘onderhandelen’, dat wil zeggen, we proberen zin te geven aan wat gebeurd is. We moeten toegeven dat er ook positieve kanten zijn aan deze lockdown. We reiken naar buiten, naar anderen toe, en zien weer ruimer dan alleen maar ons eigen verdriet.
  • Tenslotte daagt er een nieuw perspectief, ontstaan nieuwe mogelijkheden. Ons leven gaat verder, al dragen we sporen van verdriet om wat verloren is met ons mee.

Wat gebeurt er in de leegte?
Wat gebeurt er op de bodem van de put?

Allereerst dit: dat gevoel van leegte, van landerigheid, van niet meer weten wat je nu weer eens zou kunnen gaan doen, … is niet leuk. Het overvalt je, het ene moment al sterker dan het andere. En je hebt geen keus, vroeg of laat word je ermee geconfronteerd.

Zelf zie ik twee uiterst zinvolle kijkrichtingen in die leegte:

  • Welke uitdagingen stelt mij de leegte? Wat precies ervaar ik als moeilijk? Als lastig? Als ‘niet uit te houden’? Dat te zien is belangrijk, want het toont mij waar ik echt aan vasthoud. Tegelijk zie ik ook welke vluchtroutes ik uit gewoonte neem om de leegte enigszins draaglijk te maken. Bij elk van die vluchtroutes kan ik me afvragen of ze me vooruit helpen, dan wel de pijn alleen maar wat verdoven.
  • Welke kansen biedt mij de leegte? Waar ben ik, ondanks alles, toch dankbaar om? Welke dingen (her-)ontdek ik als zinvol, als deugddoend, als levengevend? Waar roept deze hele situatie mij toe op? Waar kan ik een verschil maken, in de eerste plaats voor mezelf, maar hoe dan ook toch ook ruimer, naar anderen toe of naar de wereld toe?

Jawel, lieve mensen, we zullen de leegte ervaren als moeilijk en lastig en pijnlijk, maar ik hoop dat we diezelfde leegte ook mogen ontdekken als kiemplek van nieuwe, onverhoopte mogelijkheden. Wie niet stilvalt, ervaart nooit de zinloosheid van zoveel dingen die tot gewoonte geworden zijn. Wie niet stilvalt, geeft zichzelf niet de kans om daaruit weg te groeien en gaandeweg nieuwe wegen te verkennen.

Dat wens ik ook jou toe, dat je in de onvermijdelijke leegte ook toekomt aan het ontdekken van ‘nieuw léven’.


Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

Het coronavirus: van angst naar vertrouwen

In mijn vorige blog – Het coronavirus en je immuniteit – schreef ik over hoe angst en stress je immuniteit op een veel lager pitje zetten en hoe juist dat je veel zwakker maakt tegenover dat agressieve coronavirus. Allemaal goed en wel, denk je nu misschien, maar wat doe ik eraan als ik wel in paniek schiet, als ik wel bang ben. Ben ik dan zomaar een vogel voor de kat?!?

Wel, juist daarom schrijf ik in deze coronatijden een tweede artikel. Vandaag schrijf ik over hoe je de weg kunt gaan van angst naar vertrouwen. Want inderdaad, die angst overvalt, zomaar, ook al wil je dat eigenlijk niet, en dan heb ik makkelijk zeggen dat je niet bang hoeft te zijn. Jij kunt er niks aan doen, jij hebt die angst niet onder controle.

Doen wat je kunt om gezond te blijven

Een eerste manier om de angst voor het coronavirus een beetje onder controle te krijgen, is doen wat jij nodig acht om je veilig te voelen. Misschien hou jij je heel sterk aan de regels die ons door de overheid worden opgelegd. Misschien vind jij houvast in het ontsmetten van je handen en van de dingen om je heen. Misschien vermijd jij alle contact met mensen buiten jouw kleine kring. Misschien ga je hamsteren omdat je hoopt dan alvast niks te kort te komen in die verplichte isolatie.

Als dit alles jou een beetje rust geeft, en wat minder stress, doe dan maar. Ik zou je echter wel willen vragen om daarbij ook telkens je eigen binnenwereld te bevragen. Geeft wat jij doet echt rust vanbinnen? Of maakt het op een rare manier de angst alleen maar groter?

Immers, de nodige voorzorgen nemen om niet ziek te worden, is erg verstandig in deze tijden – daarover schreef ik je zelf ook al in mijn vorige blog. Ik had het daar bijvoorbeeld al over het versterken van je immuniteit met gezonde voeding. Maar ook hier kan de balans doorslaan naar het creëren van nieuwe stress, nieuwe angst, nieuwe paniek, en ook dan komt je immuniteit in het gedrang.

Wegen naar meer vertrouwen

Als je nu dus met die angst om ziek te worden blijft zitten, dan is het goed om te werken aan meer vertrouwen. Dat wordt ook allemaal een beetje moeilijker nu ‘face-to-face-contact’ zo veel mogelijk vermeden moet worden.

Maar goed, wie zoekt, kan op internet mooie initiatieven vinden: meditatiegroepen, gebedsverbondenheid, relaxatiesessies, yoga en andere lichamelijke oefeningen. Misschien is het goed ons wat meer hierdoor te laten inspireren dan door die dagelijkse portie nieuws met weeral zoveel besmettingen en zoveel doden.

En dan zijn er beslist ook mensen die dat vertrouwen wél uitstralen. Verbind je met die mensen, per telefoon of via mail of zelfs gewoon maar in gedachten. Weet dat er mensen zijn die wel vertrouwen, en dat zelfs in jouw plaats doen, daar waar jij dat misschien niet meer / nog niet kunt.

Als jij iemand bent die wel dat vertrouwen voelt, dan zou ik je willen vragen dat vertrouwen ook uit te sturen, de wereld in. Dat kun je doen in gedachten, in meditatie of gebed. Dat kun je ook doen door angstige mensen in jouw buurt aan te spreken. Deel je vertrouwen, het wordt er alleen maar sterker door.

Bachbloesems helpen tegen angst

In de natuurlijke gezondheidszorg worden Bachbloesems ingezet, daar waar emoties uit balans zijn. Bachbloesems kun je vinden in natuurvoedingswinkels. Ik noem enkele Bachbloesems die kunnen helpen tegen verschillende elementen van angst, stress, niet tot rust kunnen komen:

  • Rock Rose: helpt tegen paniek, tegen het je helemaal overweldigd voelen door angst.
  • Mimulus: de bloesem die helpt bij een concrete angst, angst voor het coronavirus, bijvoorbeeld, maar ook angst om naar het ziekenhuis te moeten of angst om te kort te komen.
  • Red Chestnut: deze bloesem helpt als je vooral bang bent dat je dierbaren iets zal overkomen.
  • White Chestnut: helpt als je de gedachtenmolen maar niet stil kunt zetten, en daar bijvoorbeeld niet door kunt slapen. Piekeren is één van die dingen waardoor je juist niet tot rust kunt komen, en daar helpt deze bloesem dan weer tegen.
  • Crab Apple: is de bloesem voor mensen die gefixeerd zijn op al die kleine dingen van onreinheid. Het is de bloesem die je ervoor behoedt dat je voor de zoveelste keer al je deurklinken gaat ontsmetten.

Misschien heb je, wat betreft de Bachbloesems, hier voldoende aan. Mocht dat niet zo zijn, dan mag je contact met me opnemen of verwijs ik je door naar mijn collega’s gezondheidsbegeleiders. Die kun je vinden op onze website: Gezondheidsbegeleiders.

Vertrouwen vinden in je diepste zelf, want je naam is geschreven in de palm van Gods hand

Echt vertrouwen vind je echter pas in je diepste binnenste. Je moet het als het ware ‘ont-dekken’, want wellicht ligt het toegedekt onder alle valse zekerheden die wij onszelf hebben aangemeten: een dak boven ons hoofd, voldoende te eten elke dag opnieuw, een hoop materiële dingen die ons een veilig gevoel geven, verzekeringen allerhande, …

Dat is echter allemaal maar buitenkant. Echt vertrouwen vind je diep in je eigen binnenste, daar waar het raakt aan een vertrouwen in iets, in iemand, groter is dan je eigen kleine ikje. Diep vanbinnen kun je op het spoor komen van een vertrouwen dat staande blijft, tegen alle ziekte en stress en angst in. In woorden van geloof is dit ooit zo omschreven: ‘Ik hoef niet bang te zijn, niets kan mijn wezen raken, want mijn naam is geschreven in de palm van Gods hand!’

Dat vertrouwen wens ik ook jou van harte toe.

Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

%d bloggers liken dit: