Die tijd van feesten, die tijd van lekker eten en gezellig bij elkaar zijn, die tijd van wensen die er toe doen. En dus wil ook ik jou vandaag het beste wensen voor deze feestperiode én voor het nieuwe jaar 2026. Dat doe ik echter niet met mijn eigen woorden, maar met de woorden van enkele mensen uit LaSperanza, het koor dat ik dirigeer. Het bijzondere aan LaSperanza is dat de meerderheid van haar leden een meervoudige beperking hebben. Ze zijn blind of slechtziend en hebben daarbovenop ook andere beperkingen. De woorden die je hieronder leest, zijn hun woorden. En met die woorden wijzen zij én ik waar het in deze tijd van het jaar écht om gaat.
En dus, ja, samen met de koorleden van LaSperanza, wens ik, hun dirigent, jou fijne feestdagen.
’t Is bijna Kerstmis en daarna ook weer Nieuwjaar,
en daar horen wensen bij:
Dat je gezond mag blijven, of als je ziek bent, dat je zo gezond als mogelijk mag worden.
Dat je heel het jaar door
jezelf mag zijn, ja, meer jezelf mag worden.
Dat het gezellig mag zijn in jullie huizen,
en dat jullie met je huisgenoten
echt bij elkaar mogen horen.
Dat je een beetje verliefd mag zijn,
elke dag opnieuw, het hele jaar door.
Dat je kinderen en je kleinkinderen
gelukkig mogen zijn.
Dat immers, maakt ook jou gelukkig.
Dat jij je mag jeunen in je werk,
ja, dat je werk ook altijd
een beetje je hobby mag zijn.
Dat er lekker eten op tafel mag komen,
dat er vriendschap heerst
en dat je altijd dierbare mensen
om je heen mag hebben.
Dat alles en nog veel meer
dat het leven de moeite waard maakt,
dat wensen wij je toe, met Kerstmis
en elke dag van het nieuwe jaar!
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
Het jaar is alweer bijna voorbij, en dan is het goed even achterom te kijken en te zien wat het voorbije jaar heeft gebracht. Dat wil ik vandaag doen voor mijn GEZONDHEID-WIJZER praktijk. Een eerste blik op de cijfers leert mij dat 2025 een goed jaar is geweest. Ik had meer dan het dubbel aantal consulten dan in 2024, een forse vooruitgang dus. Als ik wat dieper kijk, dan zie ik dat er toch wel wat nieuwe mensen over de vloer kwamen, en dat vooral door goede mond-aan-mondreclame. Tegelijk zijn er ook mensen die met de regelmaat van de klok blijven komen, wellicht omdat het ze deugd doet weer eens op de massagetafel te komen liggen. Wat vervolgens ook opvalt, is dat mensen het meest bij mij terecht komen omwille van pijnklachten.
Pijnklachten verminderen
Zoals gezegd: mensen komen vaak bij mij terecht omwille van pijnklachten. Het gaat dan om rugpijn, nek- en schouderpijn, tennis- of golfelleboog, pijn in de heupen, pijn in de knieën en zelfs ook af en toe om hoofdpijn. Niet zelden gebeurt het dat mensen door hun huisarts doorgestuurd werden naar passende specialisten, maar daar geen of weinig verlichting voor hun klachten vonden. Integendeel, vaak hoorden ze iets als: ‘Er is niets, het zit tussen je oren’ of ‘Je zult er mee moeten leren leven’.
Terecht vraag jij je nu af: ‘Kan Hilde dan zoveel meer dan die hooggeleerde artsen?’ Maar nee, zo zie ik mezelf helemaal niet. Ik kan niet ‘zoveel meer’, maar ik kan wel ‘iets anders’ dan artsen hebben geleerd. Waar ik me op focus, dat is spanning in het lichaam van de cliënt. Je moet het bij jezelf maar eens nagaan: als het te druk wordt in je leven, dan voel je meer en meer spanning in je lijf. Als die spanning blijft aanhouden, wordt het verkramping. En als verkramping blijft aanhouden, ontstaat pijn.
Wat ik voor deze mensen kan doen, is het wegmasseren van de pijn. Je moet immers weten dat verkramping in de spieren ontstaat en spieren kun je masseren. Mensen voelen vaak de pijn in een gewricht: een heup, een knie, de lage rug, de schouder, de ellebogen, … Die pijn ontstaat doordat de spieren die aan dat gewricht vastzitten, onder te veel spanning komen te staan. Dat zet druk op het gewricht, dat daardoor niet meer soepel bewegen kan. Pijn en slijtage zijn dan het gevolg.
Ik masseer dus verkrampte spieren. Dat is niet die ‘zalige massage’ die je in een wellness-praktijk kunt krijgen. Als je alleen nog maar wrijft over verkrampte spieren, dan voel je al pijn. Bij massage van die overspannen en verkleefde spieren is die pijn nog vele malen erger. Het is pas achteraf dat je ontspanning voelt en vermindering van pijn. En blijft de pijn na die eerste massage maar kort weg, na een paar massages blijft ze langer weg, tot ze misschien wel helemaal verdwijnt.
En vandaaruit verder, de hele gezondheid bevorderend
Als gezondheidsbegeleider kan ik zoveel meer dan alleen maar pijnklachten verhelpen. Ik heb diverse tools in huis om de gezondheid van mensen te bevorderen, zowel op lichamelijk als op mentaal-emotioneel vlak. Maar daar komen mensen niet voor, ze komen omdat ze pijn hebben. En pas als ze hebben gevoeld dat ik die pijn bij ze kan verminderen, krijgen ze oog en oor voor wat ook nog zou kunnen. Dan worden mensen bereid hun voeding aan te passen, dan kan ik ze een passend voedingssupplement aanraden. Of dan kan ik ze met Bachbloesems helpen om overdreven stress en mentale spanning te lijf te gaan.
Als eerst die pijn verholpen is – die pijn waarmee mensen maar moesten leren leven – krijgen ze vertrouwen in die andere manier van kijken, in die andere manier van werken. Er ontstaat openheid om te werken aan gezondheid, eerder dan om symptomen te onderdrukken. Stap voor stap ontstaat een steeds diepere heling. Beetje bij beetje ontdekken mensen dan hoe ze zelf hun gezondheid in handen hebben. En dat laatste is voor mij als gezondheidsbegeleider het mooiste wat kan gebeuren, ja, daar doe ik het allemaal voor.
Een nieuw jaar komt eraan …
… en ik hoop dat de trend van het bijna voorbije jaar mag doorzetten. Op mijn verlanglijstje voor 2026 staat dat meer mensen die weg van gezondheidsbewustzijn gaan. Ik hoop dat ik ook in 2026 velen mag inspireren met mijn tweewekelijkse blogs én ik hoop dan sommigen daarvan de weg vinden naar mijn GEZONDHEID-WIJZER praktijk.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
Af en toe laat ik me verleiden tot een vorming rond ‘bouwen aan mijn praktijk’. Dan probeer ik te achterhalen op welke manier ik mijn ‘GEZONDHEID-WIJZER’-zaak beter in de kijker kan zetten. Dan hoop ik te ontdekken hoe ik de juiste klanten kan aantrekken. Dan zoek ik mezelf als gezondheidsbegeleider op de juiste manier op de kaart te zetten. En elke keer weer komt dan naar voor dat ik mezelf zou moeten beperken tot één domein, één bepaalde klacht, en dat ik me dan met mijn website helemaal naar dat éne type mensen zou moeten richten. In dat éne moet ik dan zoveel mogelijk expertise opbouwen, om me daarmee te onderscheiden van andere gezondheidsprofessionals.
Maar … dat kan ik niet. Ik kan en wil me niet beperken tot een minimaal klein aspect van gezondheidszorg. Ik wil juist algemeen en breed blijven werken. Ik wil voor de mens die voor me zit mee op zoek gaan naar die eigen, unieke weg naar gezondheid. En dus kan en wil ik niet zomaar ‘reclame maken’ met dat éne waarin ik dan zogenaamd beter zou zijn dan in al die andere dingen. Nu is het natuurlijk ook zo dat ik niet meer van plan ben mijn praktijk in die mate uit te bouwen dat ik er ook van leven kan. Mijn hoofdberoep is er eentje in de zorg voor mensen met een beperking. Mijn GEZONDHEID-WIJZER praktijk is ‘maar’ een bijberoep. En dat geeft mij in zekere zin de vrijheid om dan maar mijn eigen zin te doen.
En toch doet zo’n vorming mij even dieper nadenken: ‘Wat is het dan eigenlijk dat ik met mijn GEZONDHEID-WIJZER wil doen?’ Wel, dat brengt mij weer helemaal naar de naam van mijn praktijk. Ik wil mensen wegen wijzen naar gezondheid. Dat zijn niet de grote snelwegen van onze huidige Westerse geneeskunde, maar wel de kleine paden waarlangs mensen gezondheidswinst kunnen halen. Daarom neem ik in mijn praktijk voldoende tijd om te luisteren naar het verhaal van mensen. Als ik twee mensen in de praktijk krijg met – laten we zeggen – rugklachten, dan kan het dat de vermindering van die klachten bij elk van hen op een andere manier bereikt kan worden. De een doet misschien een zware job met een sterke fysieke belasting, en dat geeft rugklachten. Het lichaam kan immers maar zoveel dragen als het kan dragen. De ander kreeg misschien heel wat tegenslagen en pijn te verwerken, en draagt die lasten met zich mee. Rug en schouders raken verkrampt, want de ook geest kan maar zoveel dragen als ze dragen kan. Eén klacht met twee verschillende oorzaken, en dus ook met twee verschillende manieren om weer gezondheid te brengen. Zo uniek wil ik in mijn GEZONDHEID-WIJZER praktijk werken.
En dat brengt me ineens ook op een tweede antwoord op de vraag: ‘Wat is het dan eigenlijk dat ik met mijn GEZONDHEID-WIJZER wil doen?’ Ik wil mensen in hun kracht zetten, zodat ze zelf de juiste keuzes kunnen maken, ook in verband met hun gezondheid. Daarom ook schrijf ik regelmatig een nieuwe blog over één of ander onderwerp rondom gezondheid. Als ik zou doen wat men mij in de eerder aangehaalde vormingen voorhoudt, dan zou ik me met dit schrijven telkens weer moeten richten op mijn corebusiness, mijn expertisedomein dus. Maar ook dat wil ik niet. Ik wil mensen informeren, ik wil wegen wijzen naar gezondheid, nu eens op het ene vlak en dan weer op het andere. Dat maakt dat ik misschien niet dé expert ben op één aspect van gezondheid, maar dat ik juist van heel veel dingen genoeg weet om anderen daarin mee te nemen.
Waar ligt mijn expertise dan wel, kun jij je terecht afvragen. Wel, ik denk dat mijn expertise erin bestaat de moeilijke materie van gezondheid en van hoe je die stap voor stap bereikt kan uitleggen aan heel gewone mensen. Dat is wat ik met mijn blogs ook echt wil doen. Ik wil jou en vele anderen in eenvoudige, maar sprekende woorden warm maken om je eigen weg te gaan als het gaat om je gezondheid. Dat dan alleen maar een heel beperkt aantal mensen de weg vindt tot in mijn praktijk, dat vind ik niet zo erg. Ik kan immers niet de hele wereld aan, ik kan niet iedere mens die individuele begeleiding geven. Maar ik kan vele mensen inspireren, en dat is nu net wat ik met mijn GEZONDHEID-WIJZER website wil doen.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
De herfst is volop in het land, de winter is in aantocht. En met de wintertijd komt ook de kou, de regen, het gure weer. Tijd dus om in je huisapotheek een en ander te voorzien om vlug te kunnen ingrijpen als verkoudheden en griepachtige toestanden toeslaan.
Je immuniteit versterken
De basis van je gezondheid is een sterke immuniteit. Wie zwak staat, valt immers veel gemakkelijker ten prooi aan allerlei winterse kwaaltjes dan wie heeft geïnvesteerd in een sterkere immuniteit. En die immuniteit bouw je op met een aantal vitamines en mineralen:
Vitamine A in acute situaties. Vitamine A staat o.a. in voor gezonde slijmvliezen. Je vindt vitamine A volop in de algjes spirulina en chlorella, in donkergroene, rode, oranje en gele groenten en fruit, en ook in vette vis, in eieren, melk en kaas.
Vitamine C bij chronische klachten. Topbronnen van vitamine C zijn acerolakers, rozebottels en zwarte bessen. Daarnaast vind je ook veel vitamine C in peterselie, tuinkers, bladgroenten, koolsoorten, groene en rode paprika, citrusvruchten, allerhande bessen, kiwi, ananas, …
Vitamine D neem je doorlopend. Vitamine D vermindert sterk de kans op griep en andere luchtweginfecties. Vitamine D maak je zelf aan onder invloed van de zon. Daarom wordt algemeen aangeraden om in de maanden met een ‘r’ een goed vitamine D supplement in te nemen.
Zink geeft je een sterkere weerstand. Bronnen van zink zijn: schaal- en schelpdieren, vis, vlees, eieren, gerijpte kaas, peulvruchten, noten en zaden.
Selenium speelt samen met zink een sleutelrol in het immuunsysteem. Selenium komt te weinig in onze voeding voor omdat de Europese landbouwgronden een te laag seleniumgehalte bevatten. Willen we toch selenium binnenkrijgen, dan kan dat door het eten van vlees, eieren, vis, oesters, volle granen, knoflook, uien, broccoli. Een topbron van selenium zijn paranoten of brazilnoten. Let echter wel op, van deze laatste mag je er dagelijks slechts een drietal eten. ‘Meer’ betekent hier absoluut niet ‘beter’.
Zelf heb ik ook altijd het vitamine- en mineralenpreparaat ‘Immunoton Forte’ van Mannavital in mijn huisapotheek staan. Van zodra ik voel dat mijn immuniteit verzwakt, neem ik driemaal daags een capsule.
Bijenproducten
De bijen leveren ons heel wat producten die onze gezondheid bij winterse kwaaltjes kunnen ondersteunen.
Honing werkt verzachtend bij verkoudheid en beginnende keelontsteking. Een lepel honing in een kopje tijm- of saliethee is een goed middel om die beginnende irritatie te stoppen. Voor kinderen kan je een ‘lekkere’ versie hiervan maken door een halve citroen en een halve sinaasappel uit te persen, daar wat heet water over te gieten en daar dan die lepel honing in op te lossen. Deze ‘warme limonade’ bevat naast honing ook vitamine C. Twee vliegen in één klap, dus.
Stuifmeelpollen zijn de korrels die de bijen uit diverse bloemen verzamelen, vermengd met wat secretie uit de speekselklieren van bijen. Deze stuifmeelpollen kunnen, als je ze regelmatig inneemt, je immuniteit een boost geven. Ze worden al sinds de oudheid als krachtvoedsel gezien. Ze verminderen vermoeidheid en zwakte, en ze bevorderen herstel na een ziekte.
Propolis is dan weer een harsachtige substantie die bijen aanmaken uit hars van boomknoppen. Ze maken er hun bijenkorf water- en winddicht mee en ze beschermen er hun bijenkolonie mee tegen indringers, nl. insecten en microben. Voor ons, mensen, geeft propolis gunstige effecten bij neus-, keel- en oorinfecties. Propolis is te verkrijgen in tinctuur, in sprays en in pastilles.
Bij een ernstig verzwakte immuniteit – dat wil zeggen, als je tijdens de winter de ene verkoudheid of griep na de andere doet – kan koninginnenbrij of ‘gelée royale’ een extra boost geven.
Etherische oliën
Wie kennis heeft van etherische oliën kan deze zeker inzetten bij het versterken van de immuniteit en zo het tegengaan van bacteriële of virale infecties. Maar wie daar geen kennis van heeft, is er beter toch wat voorzichtig mee. Etherische oliën zijn geconcentreerde preparaten uit geneeskrachtige planten. Ze kunnen veel goed doen, maar ze kunnen ook irritatie en allergieën opwekken. Hieronder wil ik er toch twee aanraden:
De etherische van citroen werkt bij verstuiving in de atmosfeer algemeen ontsmettend. Het geeft een frisse geur en houdt bacteriën en virussen op afstand.
De etherische olie van ravintsara of de etherische olie van saro kun je verdampen als er al snotterende mensen in huis zijn. Zij werken sterker antibacterieel en antiviraal én ze helpen de luchtwegen van de zieke open te houden. Heb je een verstopte neus, dan kun je ook dampen met deze oliën. Je doet dan een paar druppels in een kom heet water en met een handdoek over je hoofd en over de kom adem je een tiental minuten de damp van water en olie in.
Om deze etherische oliën in de ruimte te verdampen, schaf je je best een verdamper voor etherische oliën aan. Wil je gebruik maken van de geneeskracht van etherische oliën, dan is het geen goed idee ze te verspreiden via een schaaltje met een theelichtje onder. Hierin verbranden de etherische oliën, waardoor ze hun helende werking verliezen.
Vliersiroop
De topper bij griep en griepachtige klachten is de ‘ouderwetse’ vliersiroop. Je kunt natuurlijk zelf in het juiste seizoen vlierbessen plukken en daar een siroop van maken. Wil je een goede vliersiroop kopen, let er dan op dat je een product koopt dat voldoende vlierextracten bevat en niet alleen maar uit suiker bestaat. Bij de firma Ladrôme zit je wat dat betreft helemaal goed.
Tijgerbalsem
Tijgerbalsem heb ik in huis om hals, borst en neus mee in te smeren als de slijmen vastzitten. Ik doe dat ’s avonds, net voor het slapengaan. Het maakt het ademhalen weer mogelijk en het zorgt ervoor dat je niet de hele nacht ligt te hoesten.
Goudsbloemzalf
En ja, als je dan toch een verkoudheid te pakken hebt en je vele malen op een dag je neus moet snuiten, dan gebeurt het wel eens dat neus en lippen en de hele regio daarrond geïrriteerd raken. Dan brengt goudsbloemzalf verzachting. Je brengt de zalf in een dun laagje aan op de aangetaste huid en, bij korsten in de neus, zelfs ook op het neusslijmvlies. Goudsbloem of calendula is immers gekend om zijn verzachtende werking bij huidklachten.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
In het eerste deel over complementaire gezondheidszorg had ik het over ‘lichaamswerk’. In het tweede deel spreek ik over die vormen van complementaire gezondheidzorg, waarbij je iets inneemt. Je eet iets, je drinkt iets, je slikt iets. Ik heb het dus over voeding, voedingssupplementen, kruidenpreparaten, Bachbloesems en homeopathie.
Voeding
In onze huidige maatschappij gaat heel veel aan gezondheid verloren door onze verarmde, vaak industrieel bewerkte voeding. Weinig mensen eten nog zoals voeding bedoeld is: rechtstreeks uit de natuur, zonder pesticiden en zonder kunstmest gekweekt, vers klaargemaakt, zonder additieven voor kleur, geur, smaak of om te bewaren. Voeding hoort ‘levend’ te zijn: vers, vrij van toxische stoffen, vol licht en en vol vitaliteit. Alleen dan kan ze gezondheid voortbrengen.
Hoe herken je dit ‘levend’ voedsel?
Het komt van bij de boer of uit de versafdeling van de markt of van de winkel. Het is de verse groente, het verse fruit, het verse vlees of de verse vis. Laat die laatste er ook nog uitzien als vers vlees of verse vis, en niet verwerkt in slaatjes of worsten of welke vorm van bewerking dan ook.
Het ziet er nog vers uit, en niet verlept, verkleurd, verdord.
Het is biologisch, en dus gekweekt zonder toxische stoffen.
Diepgevroren voedsel kan ook, op voorwaarde dat het slechts één of een paar ingrediënten bevat. Als er moeilijk begrijpbare namen in de ingrediëntenlijst voorkomen, dan is het niet meer oké.
Wat is zeker niet gezond:
Sterk bewerkt voedsel, met veel toegevoegde additieven.
Een overdaad aan suiker, dat aan quasi alle bewerkte voeding wordt toegevoegd.
Industriële oliën en vetten, geperst bij hoge temperaturen, met behulp van solventen en daarna ontgeurd, gebleekt, geraffineerd en al dan niet gehard.
Bewerkt met bewaarmiddelen, geurstoffen, kleurstoffen, smaakstoffen.
Ik hou dus een pleidooi om weer zelf in de keuken te staan en eenvoudige maar eerlijke maaltijden klaar te maken. En ja, dat vraagt tijd en dat geeft last. Maar het komt ook je gezondheid ten goede.
Voedingssupplementen
Wat dus eerst komt en een goede basis voor gezondheid is, is een gevarieerde, verse en gezonde voeding. Zorg ervoor dat alle kleuren van de regenboog regelmatig op je bord komen. Toch kan het dat – ook al eet jij doorgaans gezond – er tekorten ontstaan. Daar zijn twee redenen voor:
Onze voeding is armer aan vitamines, mineralen en fyto-nutriënten, omdat onze landbouwgrond uitgeput raakt. Wat onvoldoende in de grond zit, kan onmogelijk voldoende in onze voeding voorkomen.
Wij leven een te belastend leven. Onze omgeving vraagt meer dan we uit onze voeding kunnen halen. Wij leven niet meer met het daglicht mee. We doen te veel. We blijven voortdurend in de aan-stand staan. We nemen onvoldoende rust en ontspanning. We leven druk, druk, druk, … en dat al te drukke leven eist zijn tol.
Daarom is het goed om onze gezondheid te ondersteunen met goed gekozen supplementen. En dat ‘goed gekozen’ betekent enerzijds dat de supplementen die je neemt nodig zijn voor jou én dat ze ook nog eens goed opneembaar zijn. En beide lopen wel eens fout, omdat een gewone huisarts te weinig weet over deze zaken. Immers, volgens de reguliere geneeskunde is er pas sprake van een tekort als je ziek wordt door dat tekort. In de complementaire orthomoleculaire geneeskunde gaat men uit van ‘optimaal functioneren’. Het kan dus dat je geen tekort vertoont om niet ziek te worden, maar onvoldoende hebt om je helemaal goed te voelen. Hier kan een orthomoleculaire arts of therapeut je echt op weg helpen.
En dan is er nog het probleem van de opneembaarheid van de supplementen die je neemt. Het is niet wat je slikt, wat van belang is, maar wel wat je opneemt. Sommige vormen van calcium, magnesium, vitamines, kurkuma, … geraken heel moeilijk door de darmwand heen en vormen dus enkel dure stoelgang. Ook hier is kennis van zaken nodig, kennis die je haalt bij een orthomoleculaire arts of therapeut.
Kruidenpreparaten
Je weet het misschien – of je weet het niet – dat vele van onze farmaceutische medicijnen hun oorsprong vinden in stofjes die zich in kruiden en in geneeskrachtige planten bevinden. De farmaceutische industrie isoleert deze werkzame stoffen uit de volledige plant en maakt die dan synthetisch na. Dat laatste is de voorwaarde om een medicijn te kunnen pattenteren, en juist uit die patenten haalt de farmaceutische industrie gigantische winsten.
Maar het is ook daar dat het fout gaat. Door stofjes te isoleren uit het geheel van de kruiden of geneeskrachtige planten én door ze synthetisch na te maken, hebben deze medicijnen ook sterke nevenwerkingen. Ze zouden je moeten genezen, maar ze maken je ook weer ziek. Denk maar aan de maagbeschermer die je moet nemen om de te sterke belasting van je maag van bepaalde medicijnen tegen te gaan. Of denk aan de diarree die je kunt krijgen van antibiotica en de constipatie van een synthetisch ijzerpreparaat. En zo zijn er vele mogelijke nevenwerkingen van synthetische medicijnen, die allemaal weer extra medicijnen vragen.
Kruiden en geneeskrachtige planten werken, als ze met kennis en kunde ingezet worden, als een geheel. In de volledige plant zit de werkzame stof in zijn natuurlijke vorm, en omgeven door andere stoffen die voor evenwicht zorgen. Waar dat ene stofje je in onevenwicht zou brengen, zorgen de bijhorende stoffen in de plant voor een heilzame werking zonder de nevenwerkingen. Maar je leest het al: kennis en kunde zijn van groot belang. Wie met kruiden en medicinale planten werkt én wie uit deze kruiden en medicinale planten kruidenpreparaten maakt, moet weten wat hij doet. Als herborist leer je al die dingen. Wil je dus advies op dat vlak, haal het dan bij iemand die deze kennis in huis heeft.
Energetisch werkende methoden
En ja, in de complementaire gezondheidszorg hebben we ook energetisch werkende methoden. Hierbij denk ik in de eerste plaats aan Bachbloesems en aan homeopathie. Beide bevatten geen werkzame stoffen meer. Ze zijn zo bereid dat alleen de energie van de stof nog in het middel aanwezig is. Laat je deze stoffen in een laboratorium ontleden, dan vind je stoffen als suiker, alcohol en water. Meer is er in het middel niet aanwezig.
Of toch, …
Want ja, het middel werkt … want het heeft de energie van een stof opgenomen, en het geeft jou die energie. Bij de Bachbloesems wordt de energie van de bloesems op het middel overgedragen door de bloesems op het juiste tijdstip te oogsten en die dan in zuiver water een passende tijd in de zon te laten trekken. In de moedertinctuur die zo ontstaat, zit alleen de energie van de bloesem, niet een of andere werkzame stof eruit. Bij homeopathie ontstaat hetzelfde resultaat door een middel met wel die werkzame stof erin zo vaak te verdunnen en tussenin ook telkens te schudden, dat er uiteindelijk geen werkzame stof meer te vinden is. Alleen de energie van het middel is overgedragen op het homeopathisch middel.
En nu kun je wel denken dat hier alleen een placebo-effect speelt, nl. de zieke denkt te zullen genezen en geneest dus ook. Weet je, dat speelt altijd wel een beetje een rol, ook bij klassieke medicijnen. Maar het kan echt niet alleen maar een placebo-effect zijn, want als je het juiste middel geeft, dan wordt de zieke beter en als je een verkeerd middel geeft, dan gebeurt dat niet. En wat meer is, deze middelen werken niet alleen op volwassen mensen (die door een placebo-effect beïnvloed kunnen worden) maar ook op baby’s, op dieren en zelfs op planten. En die laatste kun je moeilijk van een placebo-gevoeligheid verdenken.
Mijn conclusie
Ik zou graag zien dat een geneeskunde ontstaat die het beste uit elk van deze vormen haalt om mensen zo gezond mogelijk te houden of weer te maken. Daarbij zou ik willen dat eerst gebruik gemaakt wordt van meer natuurlijke en onschuldige middelen en pas als die niet helpen, van chemische en best wel gevaarlijke middelen. Ik zou ook willen dat mensen écht genezen, en dus dat ze niet voor de rest van hun leven afhankelijk blijven van medicijnen. En juist daarom hou ik een pleidooi voor een gezonde manier van leven, het inzetten van complementaire geneeswijzen als dat onvoldoende is en het pas grijpen naar chemische medicijnen als ultieme poging om mensen toch zo gezond mogelijk te houden.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
In een vorige blog gaf ik het al aan, dat ik droom van een gezondheidszorg waarin ook de complementaire gezondheidszorg een rechtmatige plek krijgt. In het Westen – en in België nog meer dan in de omringende landen – wordt de complementaire gezondheidszorg maar heel weinig erkend. En toch, als we willen dat gezondheidszorg betaalbaar blijft en ook echt de gezondheid van mensen bevordert, dan is complementaire gezondheidszorg daar een onmisbare schakel in.
In dit eerste deel over complementaire gezondheidszorg heb ik het over alles wat ‘lichaamswerk’ aangaat: diverse vormen van beweging, massage, osteopathie, reflexologie en zelfs relaxatie. Ik beweer niet dat ik alle strekkingen binnen het lichaamswerk ken, en zeker al niet dat ik ze allemaal toepassen kan. Ik wil alleen je blik openen voor dit luik binnen de complementaire gezondheidszorg, omdat ik weet dat hier heel wat gezondheidswinst te behalen valt. Als iedereen met pijn of spanningen in het lichaam eerst hiermee aan de slag zou gaan, dan zou er heel wat minder pijnmedicatie nodig zijn, en ook het aantal operaties aan rug, heupen, knieën en schouders zou drastisch verminderen. En nee, dat beweer ik niet zomaar. Ik zie het gewoon gebeuren op de eigen massagetafel. Ook stress en de nadelige gevolgen van stress kunnen via deze technieken sterk verminderen, waardoor het gebruik van kalmerende middelen gereduceerd kan worden. Het bewustzijn dat op deze manier ontstaat, maakt dat de resultaten van blijvende aard zijn.
Beweging
Het lijkt een open deur intrappen als ik beweer dat regelmatig bewegen goed voor je is. En toch valt daar voor veel mensen een nog behoorlijke dosis gezondheidswinst te halen. Eigenlijk zouden hier verschillende principes toegepast moeten worden:
Stilzitten of eentonige bewegingen regelmatig onderbreken. Het is immers zo dat het uurtje sporten aan het begin of op het eind van de dag niet compenseert voor het niet bewegen of het eentonig bewegen tijdens de rest van de dag. Beter is het dat je om het half uur even ‘verandert’. Voorbeelden van hoe het fout kan gaan: werk aan de computer met langdurig stilzitten en het enkel bewegen van de muishand leidt tot spanning in nek en schouders, wellicht ook spanningshoofdpijn en pijnklachten in de muishand; werken aan een lopende band en daar voortdurend dezelfde handeling uitvoeren, waardoor last in de benen ontstaat door het lange staan en misschien ook last in handen of armen door het herhalen van telkens dezelfde beweging; ineens een fietsvakantie houden terwijl je niet gewoon bent lang na elkaar te fietsen kan leiden tot overmatige spanning in de armen, de schouders en de nek. De oplossing ligt hier in het regelmatig even in beweging komen en in het bijzonder in het onderbreken van de herhaalde beweging met het losmaken van die lichaamsdelen die daardoor onder spanning komen te staan.
Te is nooit goed. Te weinig beweging maakt dat je op de duur niet meer kunt bewegen. Je wordt strammer en stijver en je spiermassa vermindert doordat je ze niet gebruikt. Je algemene conditie gaat erop achteruit. Te veel beweging – en zeker als je dat op hoog niveau wil doen – maakt dat je lichaam overbelast geraakt. Je loopt meer kans dat een bepaald bewegingssysteem gaan crashen. Wees dus matig in je bewegingspatroon, zowel in de ene als in de andere richting.
Variatie maakt dat alle spiergroepen getraind worden. Fietsen traint vooral de beenspieren, gewichtheffen traint vooral de armspieren. Willen we maximaal winst halen uit ons bewegingspatroon, dan moeten alle spieren in het lichaam met regelmaat getraind worden. Een goed voorbeeld daarvan is … huis-, tuin- en keukenwerk doen.
Afwisseling tussen krachttraining en uithoudingstraining. Krachttraining bouwt spiermassa op, spiermassa die belangrijk is om tot op hoge leeftijd te kunnen blijven bewegen. Uithoudingstraining zet vooral hart en longen stevig aan het werk. Het bloed stroomt sneller door je lichaam heen en zorgt voor meer zuurstof en minder afval in de weefsels.
Kortom, wie regelmatig en gevarieerd beweegt, bouwt een goede conditie op. En juist dat is de basis voor een lichaam dat tot op hoge leeftijd in staat blijft tot soepel bewegen.
Massage
Er bestaan diverse vormen van massage, elk met z’n eigen gezondheidsvoordeel. Massage brengt helend huidcontact, diepe ontspanning, verlichting van pijnklachten, eliminatie van overtollig vocht en van afvalstoffen, nieuwe energie, … Sommige vormen van massage werken diep fysiek door. Ze verminderen lichamelijke spanning en daardoor ook pijn. Want spieren die te gespannen staan geven extra druk op gewrichten en dan ontstaat pijn. Andere vormen van massage werken meer energetisch. In dat soort massages wordt je energiebalans weer in evenwicht gebracht. Je voelt je verkwikt en weer opgeladen na zo’n massage. Ligt het accent meer op het elimineren van overtollig vocht of van opgestapelde afvalstoffen, dan voel jij je na de massage verlicht en zuiverder.
Een bijzondere vorm van lichaamsbehandeling is osteopathie. Hier ligt de nadruk meer op het corrigeren van het skelet en de daaraan vastzittende weefsels. Een klassiek voorbeeld hiervan is dat je zenuwpijn krijgt als een ruggenwervel gedraaid zit. Die zenuwpijn straalt dan uit naar armen of benen, waardoor normaal bewegen moeilijk wordt. Door je lichaam zo te manipuleren dat de verschoven ruggenwervel weer goed komt te zitten, verdwijnt ook de zenuwpijn en het daaruit voortvloeiende functieverlies. Hiermee pak je de oorzaak van de kwaal aan, in plaats van ze met pijnmedicatie te verdoven.
Reflexologie
Bij reflexologie – voetreflexologie, handreflexologie, auriculotherapie of oorreflexologie – wordt dat ene deel van je lichaam op zo’n manier behandeld dat andere delen in je lichaam erdoor gestimuleerd worden. Door de verschillende plekken op de voeten, de handen of de oren te masseren, worden energetische blokkades in het hele lichaam aangepakt. Reflexologie zorgt op die manier enerzijds voor een diepe ontspanning en anderzijds voor nieuwe energie.
Relaxatie
Bij relaxatie helpt een begeleider (live of via een opname) je om via je ademhaling en via gerichte aandacht bij je lichaam tot ‘voelen in het hier en nu’ te komen. Je staat stil bij wat zich in je lichaam en in je geest aandient. Je accepteert wat komt, je wordt je bewust van wat er leeft in jou, en die manier ontstaat vaak het begin van verandering. Door relaxatieoefeningen stap je even uit het helse ritme van alledag. Je valt stil, je laat toe dat er even niets meer moet … en dat geeft ruimte, ruimte om te ontdekken wat je lichaam je te vertellen heeft, ruimte om te ontdekken wat het leven van jou verlangt.
Wie regelmatig stilvalt in relaxatie, meditatie of gebed ontdekt in zichzelf een plek waar het, ondanks alle rumoer van de dag, stil blijft. Wie op vaste momenten oefent om die stilte te vinden, kan daar op hectische momenten makkelijker naar terugkeren. En omdat je makkelijker even kunt bijtanken uit die rust diep in jou, raak je minder vlug overspoeld door alles wat op je afkomt.
Bij wie kun je terecht?
Van al deze technieken hierboven ben ik vooral bezig met massage, in het bijzonder met dieptemassage of ‘deep tissue’ massage. Hiermee worden pijnklachten verholpen, wordt spanning weggemasseerd en kom je tot diepere ontspanning. Daarnaast beoefen ik ook voetreflexologie.
Voor andere behandeltechnieken kunnen je terecht bij collega’s in de complementaire gezondheidszorg. Als je even gaat googelen, van vind je wellicht wel iemand die jou verder kan helpen.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
Wat ik beweer kan gek klinken, maar als je goed kijkt naar wat er gebeurt bij een kwetsuur of bij een ziekte kun je zien dat het lichaam er alles aan doet om zichzelf te helen.
Een snee of een schaafwonde geneest spontaan. Het enige wat je kunt doen om dit genezingsproces te ondersteunen is de wonde proper maken en die dan een beetje beschermen tegen verdere verwonding. Het bloeden stopt, er komt een korstje op de wonde dat na een tijdje vanzelf kleiner wordt en weldra verdwijnt.
Een gebroken arm of been moet alleen in de juiste positie gestabiliseerd worden, en dan de nodige tijd krijgen om de breuk de kans te geven weer aaneen te groeien.
Een overbelaste maag heelt vanzelf als je even gaat vasten.
Een verkoudheid of een wat grieperig gevoel vraagt eigenlijk alleen dat je even wat gas terug neemt. Met rust, lichte maaltijden en voldoende drinken, en eventueel de koorts zijn gang te laten gaan, overwint je lichaam uit zichzelf de kwaal.
Wat ik in deze kleine voorbeelden beschrijf, is eigenlijk altijd aan de orde. Je lichaam heeft het in wezen altijd goed met je voor. Het doet het beste wat het kan met wat voorhanden is. Dat laatste is natuurlijk wel van belang:
Sommige mensen hebben van nature een sterke gezondheid. Anderen moeten het van bij het begin met heel wat minder doen. Dat maakt vanzelfsprekend een verschil in het gezondheidsniveau dat iemand kan behalen en behouden.
Vervolgens maakt hoe je leeft een groot verschil. Iemand met een zwakke gezondheid die let op zijn voeding, die op tijd gaat slapen, die z’n ontspanning zoekt in de natuur, … kan uiteindelijk gezonder blijken te zijn dan iemand die zijn sterke gezondheid ondermijnt met junkfood, met chronisch slaaptekort, met een overvolle agenda, met gebrek aan beweging, …
Wat een dokter kan doen
Als wij ziek zijn, gaan de meesten van ons naar de dokter. We verlangen van de dokter dat die ons geneest. Alleen, wie wat hierboven staat goed begrijpt, ontdekt meer en meer dat we zelf het nodige kunnen doen om weer gezond te worden. Wat een dokter – en bij uitbreiding onze Westerse gezondheidszorg – kan doen, is het volgende:
Een diagnose stellen. Op die manier ontdekken we – als we dat uit onszelf al niet weten – wat er met ons aan de hand is. Zo kunnen we ontdekken of de pijn die we voelen bij het stappen ontstaan is door overbelasting (en dus van ons vraagt dat we rust nemen) of net door te veel zitten en dus te weinig bewegen. En net zo kunnen we ontdekken of de pijn in de hartstreek ontstaat door ongezonde voeding en overgewicht, of eerder door overspanning en gestrest door het leven gaan.
Acuut levensreddend handelen. Als iemand, hetzij door een ongeval, hetzij door een ernstige ziekte acuut in levensgevaar is, dan moet er met spoed gehandeld worden. Wie geen zuurstof meer krijgt, gaat binnen een paar minuten dood. En wie een slagaderlijke bloeding heeft, heeft direct medische hulp nodig. Ook een hart- of herseninfarct moet direct met de nodige kunde behandeld worden.
En vervolgens …
Ja, daar loopt het mijns inziens fout in onze klassieke Westerse geneeskunde. Het meeste van wat dokters doen is het onderdrukken van de symptomen die het lichaam produceert met toxische medicijnen. Pijn wordt onderdrukt, en dus gaan wij zonder het te weten de grens over van wat ons lichaam aankan. Koorts wordt onderdrukt, en dus kunnen we veel vlugger weer aan het werk dan goed voor ons is. Huidklachten worden onderdrukt, tot op de lange duur andere klachten naar boven komen (die dan ook weer worden onderdrukt). Negatieve gevoelens worden onderdrukt, en dus gaan we nooit aan de slag met het verdriet of de emotionele pijn die in ons leeft. En van al die medicijnen die we nemen om onze klachten te onderdrukken, krijgen we bijwerkingen, waarvoor we nieuwe medicijnen nemen om ook die klachten te onderdrukken.
Onbetaalbare ziektezorg
Wat ik zie gebeuren is dat onze ziektezorg stilaan onbetaalbaar wordt. Dat merk je op verschillende manieren:
Er is, in ons huidige zorgsysteem, een tekort aan dokters, tandartsen, ziekenhuisbedden, opvangplaatsen voor zorgbehoevende ouderen, …
Bepaalde medicijnen zijn niet meer te verkrijgen of worden moeilijker te verkrijgen. Bepaalde medicijnen worden voor bepaalde doelgroepen niet langer terugbetaald.
De globale kosten die de maatschappij aan gezondheidszorg besteedt, worden elk jaar hoger.
De praktijk wijst uit dat wij anders met onze gezondheid moeten leren omgaan. Wie dat niet doet, wie dat niet nu al een beetje leert, maakt zich voor de toekomst afhankelijk van een langzaam aan falend zorgsysteem.
Je zelfgenezend vermogen alle kansen geven
Allereerst gaat het erom zo te leven dat jij je lichaam de best mogelijke kansen op gezondheid geeft. Ik denk dan in de eerste plaats aan gezonde voeding met volop verse groenten, met fruit van het seizoen, met een ‘eerlijk’ stukje vlees of vis, met volle granen, met noten en zaden, met peulvruchten, … Blijf vooral weg van alles wat ‘fabrieksvoedsel’ is.
Daarnaast denk ik aan matige beweging: te veel is niet goed, te weinig ook niet. Als dat in de vrije natuur kan, dan heeft dat een grote meerwaarde. Ook echte ontspanning en een goede nachtrust zijn van levensbelang. Als je daarnaast ook nog iets zinvols te doen hebt, en dus van betekenis kunt zijn, dan geeft ook dat je gezondheid een boost.
En als je dan al eens ziek wordt, luister dan vooral naar wat je lichaam je daarmee wil vertellen. Lukt het je niet uit jezelf om dat te ontdekken, dan kun je terecht bij heel wat complementaire gezondheidsprofessionals. Als elke rug- of heup- of kniepijn eerst met een dieptemassage of door osteopathie behandeld zou worden, dan zou er veel minder pijnmedicatie nodig zijn. Ook het aantal operaties zou drastisch verminderen. Die laatste zorg zou dan voorbehouden kunnen blijven voor die mensen bij wie de zachtere methodes onvoldoende verlichting brengen. Als elke psychische pijn eerst een luisterend oor zou vinden, vooraleer overgeschakeld wordt naar psychofarmaca, dan zouden heel wat meer mensen door hun levenspijnen heen kunnen groeien in plaats van hun hele verdere leven verdoofd te blijven. Als elke mens bij dreigende diabetes passend voedingsadvies zou krijgen (en dat ook volgen), dan zouden ook veel minder mensen hartklachten, dementie of kanker ontwikkelen. Diabetes zet immers de deur open naar deze en andere welvaartsziekten.
Een plaats voor complementaire gezondheidszorg
Als ik aan een gezondheidszorg voor de toekomst denk, dan zie ik drie niveaus:
Laten we eerst en vooral allemaal leren beter voor onszelf te zorgen. Hier zie ik een enorme kans weggelegd voor bio-landbouw, voor weer zelf in de keuken aan de slag gaan, voor echte recreatie in de natuur, voor gezondheidslessen in het onderwijs, …
Vervolgens wil ik graag de complementaire gezondheidszorg een rechtmatige plaats geven in ons systeem. Het gaat er hierbij vooral om mensen te behandelen zonder daarbij toxische medicijnen te gebruiken. Als alles wat behandeld kan worden met manuele technieken (massage, osteopathie, faciatherapie, …), met Bachbloesems, met homeopathie, met orthomoleculaire supplementen, …, ook zo zou behandeld worden, dan zou de reguliere gezondheidszorg veel minder onder druk komen te staan.
Pas in derde instantie zou de hulp ingeroepen moeten worden van onze reguliere Westerse gezondheidszorg met zijn chemische (en vaak onderdrukkende) geneesmiddelen.
Ik ben ervan overtuigd dat op deze manier meer mensen gezond oud zouden worden. En ik ben er ook van overtuigd dat op deze manier onze gezondheidszorg wel betaalbaar zou blijven. Maar goed, ik ben ik, en ieder van jullie moet hierin zelf zijn overweging maken. Ik blijf alvast bezig. Ik blijf schrijven over waar ik in geloof. En ik blijf mezelf bekwamen in deze complementaire gezondheidzorg, voor mezelf en voor anderen.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
De titel hierboven is wat eigenaardig voor een blog over gezondheid, vind je niet? Het is de meest beroemde formule uit de relativiteitstheorie van Albert Einstein, waarin hij stelt dat energie (E) en massa of materie (m) wezenlijk hetzelfde zijn. Energie kan zich materialiseren tot massa en massa kan uiteengerafeld worden tot energie. Het meest bekende voorbeeld daarvan is hoe kernenergie opgewekt wordt door het splitsen van atomen.
Anderen gingen verder op deze theorie en noemden dat energie en materie tegelijk aanwezig zijn. Nu eens zie je het ene en dan weer het andere, afhankelijk van hoe je kijkt. Dit zijn heel ingewikkelde theorieën, allemaal, en daar gaan we niet verder op door. Voor mij ligt immers het belang hiervan enkel en alleen op het vlak van onze gezondheid. En ja, daar wil ik wat dieper op doorgaan.
Voedsel wordt energie
Het meest voor de hand liggende voorbeeld van de uitwisseling tussen materie en energie, als het gaat om onze gezondheid, vinden we als we kijken naar wat er met ons voedsel gebeurt. Als wij eten, dan maakt onze spijsvertering het voedsel zo klein mogelijk, maar het voedsel blijft wel nog steeds materie. De omzetting van materie tot energie gebeurt in onze cellen, meer bepaald in de mitochondriën, oftewel de energiecentrales in onze cellen. Als ons voedsel van goede kwaliteit is én als onze mitochondriën gezond zijn, dan hebben wij volop energie. Die energie gebruiken wij om ons lichaam op te bouwen, om warmte te genereren, om opruimacties in gang te zetten én om al die dingen te doen die we graag willen doen.
Voedsel wordt dus energie. Dat is zo met ons letterlijke voedsel, maar ook met zoveel dingen meer die ons op de een of andere manier voeden: zuurstof, zonlicht, de natuur om je heen, warme relaties, een activiteit waar je energie uit haalt, … Wil je gezond blijven, dan is het kwestie van op zoek te gaan naar al die dingen die je energie geven. Want je energieniveau bepaalt ook je gezondheidsniveau.
Ziek zijn is een tekort aan energie
En dus, inderdaad, als je energieniveau bepalend is voor je gezondheidsniveau, dan mag je ook concluderen dat ziekte een tekort aan energie is. Al naar gelang het soort energie dat het lichaam tekort heeft, vertoont dat lichaam bepaalde symptomen. Vanuit een vervolgopleiding binnen de natuurlijke gezondheidszorg waar ik me nu in verdiep, wordt mij steeds duidelijker dat de geneeskunde van de toekomst een energetische geneeskunde zal zijn.
Ik mocht het zelf al meerdere keren in de praktijk zien gebeuren, hoe een energetische remedie het zelfgenezend vermogen van een zieke mens aan het werk zet en hoe daar dan hernieuwde gezondheid uit voortvloeit. En het mooie is dat dat het lichaam zelf kiest waar het eerst heling brengt. Misschien nam je iets om van een chronische sinusitis af te geraken, maar merk je dat je lichaam eerst aan de slag gaat met veel dieper liggende klachten. Je merkt dat oude klachten even opnieuw de kop opsteken, om daarna voorgoed te verdwijnen. Of je voelt hoe je ’s morgens energieker wakker wordt dan vroeger het geval was. En na verloop van tijd, als je energie zoveel beter is geworden, raakt ook die chronische sinusitis genezen.
Dat is de kracht van je eigen zelfgenezend vermogen. Help je wezen met de juiste energie, en je wordt dag na dag een beetje meer gezond. Je geest wordt vrij om volop creatief te zijn, voor je eigen ontwikkeling én tot opbouw van een wereld waar het goed is om te leven, voor iedere mens, voor iedere dier, voor ieder stukje natuur.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
In mijn praktijk krijg ik enerzijds mensen over de vloer die overtuigd zijn dat ze hun gezondheid flink vooruit helpen met wat ik voor ze doe. Het zijn zij die op regelmatige basis langskomen voor een massage of een voetreflex. Het zijn zij die, als het hun op emotioneel vlak wat minder gaat, vragen naar Bachbloesems. Het zijn zij die bereid zijn om hun voedingspatroon aan te passen om zo diabetes en de daaruit voortvloeiende klachten te vermijden.
Ik krijg ook mensen over de vloer die wat meer sceptisch staan. Vaak klinkt dan in een eerste consult iets van aarzeling of iets van ongeloof: ‘Anderen zeggen wel dat wat jij doet werkt, maar ik geloof dat nog niet.’ En vaak zijn het ook die mensen die, als je hun iets aanraadt, zeggen dat hun dokter zegt dat het niet bewezen is dat wat jij aanraadt ook werkt.
Tools van een gezondheidsbegeleider
Een gezondheidsbegeleider is geen arts. Een arts mag een diagnose stellen en medicijnen voorschrijven. Een gezondheidsbegeleider mag dat niet. Als je het werkterrein van beide uit elkaar zou moeten halen, dan zou het als volgt klinken: Een arts geneest zieke mensen, een gezondheidsbegeleider bevordert de gezondheid van mensen. Het werkterrein van de arts is ziekte, het werkterrein van de gezondheidsbegeleider is gezondheid.
Een arts werkt met reguliere diagnostiek, medische beeldvorming, bloedanalyses, operaties, radiotherapie, medicijnen. Een gezondheidsbegeleider werkt met voeding, voedingssupplementen, kruiden, Bachbloesems, relaxatietechnieken, voetreflexologie, massage, gesprek. Als je beide vergelijkt, dan zie je zo dat wat arts doet, een veel schadelijkere invloed op het lichaam kan hebben dan wat een gezondheidsbegeleider doet. Medicijnen zijn uit zichzelf toxisch, het is vergif dat gebruikt wordt om ziekte te verslaan. Radiotherapie maakt niet alleen zieke cellen kapot, maar ook gezonde. Het is dan ook terecht dat hier heel grondig onderzoek gevoerd moet worden om te bepalen of die werkwijzen een voldoende positief verschil maken, met andere woorden: geneest een medicijn eerder dan dat het verder ziek maakt?
Dat alles wil natuurlijk niet zeggen dat de zachtere methoden die een gezondheidsbegeleider hanteert, gewoon zomaar kunnen en mogen gebruikt worden. Ook daar is kennis van zaken nodig, laat dat duidelijk zijn. En die kennis is er ook, en wordt ook verworven door allerlei onderzoek. Dat onderzoek hoeft echter niet altijd de standaard te halen die voor medicijnen en andere medische handelingen wel nodig is.
Het gebeurt wel eens dat een cliënt bij een arts te rade gaat over iets wat een gezondheidsbegeleider heeft aangeraden: aanpassing van de voeding, een voedingssupplement, een massage, … en dan van die arts te horen krijgt dat het niet bewezen is dat zoiets werkt. Wat een arts bedoelt, is dat er geen ‘dubbelblind gerandomiseerd placebo gecontroleerd onderzoek’ is gebeurd. Dit is immers de standaard die nodig is voor medicijnen. Het betekent:
Dubbelblind: noch de arts, noch de patiënt weten of het medicijn werd toegediend, dan wel een placebo.
Gerandomiseerd: een experiment waarbij de proefpersonen willekeurig over twee of meer groepen worden verdeeld om de variabelen tussen mensen evenredig te verdelen. Zo mogen vb. niet alle oudere personen in de ene groep zitten en alle jongere in de andere.
Placebo gecontroleerd: een van de groepen krijgt een placebo, een behandeling die er net dezelfde uitziet, maar geen werking heeft. Dat kan gaan om eenzelfde pilletje – een klein rood pilletje, bijvoorbeeld – waarvan een deel het echte medicijn bevatten en een deel gewoon uit een vulstof bestaat. Dat kan ook gaan om een operatieve ingreep, waarbij bij een deel van de mensen de ingreep helemaal gebeurt en bij een ander deel alleen een snede gemaakt wordt, die dan weer gehecht wordt. Voor de rest is die behandeling helemaal gelijk: dezelfde preoperatieve behandeling, dezelfde verdoving, dezelfde duur van de behandeling, dezelfde postoperatieve behandeling.
Dat onderzoek gebeurt dan eerst op dieren, daarna op een kleine groep mensen, daarna op een grote groep mensen. Dit alles moet vooraleer een medicijn of een behandeling goedgekeurd wordt om het regulier te gebruiken bij welbepaalde ziektes of mankementen. Je begrijpt dat dit soort onderzoek een dure en tijdrovende zaak is.
Werkt het niet, omdat het niet bewezen is?
En nee,
Het is niet op deze manier bewezen dat bepaalde voeding gezonder voor je is dan andere.
Het is niet op deze manier bewezen dat matige beweging je lichaam soepeler houdt en dus gezond voor je is.
Het is niet op deze manier bewezen dat biologische bessen, bepaalde soorten paddenstoelen, gefermenteerde knoflook, … je lichaam gezond houden en minder kans geven om bepaalde klachten te ontwikkelen.
Het is niet op deze manier bewezen dat dieptemassage heel wat pijnklachten kan verhelpen.
Het is niet op deze manier bewezen dat relaxatietechnieken je beter doen slapen.
Veel van wat gezondheidsbegeleiders doen, is niet op deze manier bewezen. Dat kan ook niet, want dubbelblind gerandomiseerd placebo gecontroleerd onderzoek kost massaal veel tijd en geld. Die tijd en dat geld kunnen de bio-landbouw, de fabrikant van voedingssupplementen, de practitioner in een complementaire praktijk (of de beroepsverenigingen van deze mensen) niet investeren. Big Pharma kan dat wel, want het leidt tot het kunnen nemen van patenten op geneesmiddelen, en dat zorgt er dan weer voor dat de kosten voor dit soort onderzoek teruggewonnen kunnen worden. Geen enkele framboos, geen enkele shiitake-paddenstoel, geen enkele massage of voetreflex kan zoveel opbrengen dat het onderzoek ervan betaald kan worden.
Er is dus nood aan een ander soort ‘onderzoek’, nl. dat de ervaring van mensen die met dit soort zaken geholpen zijn, mee mag tellen. In onze hoogtechnologische maatschappij is dat soort onderzoek absoluut mogelijk, en het gebeurt ook. Alleen hecht men er niet dezelfde waarde aan. Nochtans is het dat wat ik hoop voor onze maatschappij: dat de ervaring van mensen mee mag tellen in onze gezondheidszorg. Het is wenselijk, omdat heel wat zware medische behandelingen vermeden kunnen worden als er meer en eerst wordt ingezet op leefstijl. Het is noodzakelijk, omdat onze huidige ziektezorg over niet al te lange tijd onbetaalbaar zal blijken. Willen we als maatschappij de gezondheid van mensen hoog in het vaandel blijven dragen, dan is een ommekeer onvermijdelijk, en dan moeten we accepteren dat wat velen als positief ervaren, ook positief is.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
We hadden het eerder over het bloed, dat leven brengt tot in elke cel van ons lichaam. We hadden het ook over de bloedvaten, het buizenstelsel dat ervoor zorgt dat het bloed overal heen kan. Vandaag hebben we het over het hart, de motor van het leven. Want, je mag bloed in je lijf hebben, zoveel als je wil en je mag een netwerk aan buizen en buisjes hebben om dat bloed te transporteren, als de motor het niet doet, ben je zo dood als een pier.
Het hart is van wezenlijk belang, we kunnen niet zonder. Tegelijk staat het hart ook voor liefde, passie, gevoel, emotie. Dat ontdek je in de vele spreekwoorden waar het hart in voorkomt. Aan de negatieve kant: een hart van steen hebben / het hart bloedt bij het zien van zoveel leed / een harteloze indruk maken. Aan de positieve kant: iets van ganser harte doen / een hartelijk welkom / je hart voor iemand openstellen. Als er dus zoveel spreekwoorden zijn waar het hart in voorkomt, dan moet dat hart en waar het voor staat wel echt belangrijk zijn.
Het hart, een spier
Allereerst is het hart gewoon een spier. Alleen, het hart is een spier die autonoom werkt. We kunnen er met onze wil geen invloed over uitoefenen. We kunnen niet beslissen om ons hart even een tijdje niet te laten slaan. We kunnen ook niet beslissen om ons hart wat vlugger of juist wat trager te laten slaan. Het hart reageert wat dat betreft op de omstandigheden in ons lichaam. Als wij in rust zijn en echt ontspannen, dan gaat het hart vanzelf trager kloppen. Als wij in actie zijn en misschien ook wat gestresseerd, dan gaat het hart in versnelling. Het doet dat omdat er dan meer zuurstof en meer voedingsstoffen naar de cellen moeten, en dus moet het bloed wat vlugger al die cellen bereiken. We hoeven daar niet bij na te denken, dat gebeurt gewoon vanzelf.
Nu begrijp je natuurlijk wel dat als het hart voortdurend veel te vlug moet slaan, het dan ook vlugger slijtage gaat vertonen. Het beste is het eigenlijk als het hart zich heel vlotjes kan aanpassen aan de verschillende omstandigheden in ons lichaam. En het is ook goed voor hart als wij regelmatig echt tot ontspanning kunnen komen. Dan geven wij het hart wat rust, we zorgen ervoor dat ons hart op adem kan komen.
Chronische stress is dus een ziekmaker voor het hart. Het hart moet dan voortdurend te hard werken, enerzijds omdat het vlugger moet slaan en anderzijds omdat het bloed daardoor ook dikker wordt. Het hart moet dus extra zijn best doen om dat dikkere bloed het lichaam rond te pompen.
En omdat het hart een spier is, is ook alles wat spieren kan aantasten een ziekmaker voor het hart. Gezonde, spieropbouwende voeding is dus van belang. Denk daarbij aan gezonde eiwitten, maar ook aan beschermende fytonutriënten uit plantaardige voeding. Bij dat laatste denk ik in de eerste plaats aan gefermenteerde knoflook, die op alle elementen van de bloedsomloop een helende werking uitoefent. Gevaarlijke medicijnen zijn in dit geval de cholesterol verlagende statines. Statines blokkeren de aanmaak van co-enzym Q10 in het lichaam, een enzym dat mee van belang is in het opbouwen en onderhouden van spierweefsel. Nu nemen we die statines om het cholesterolgehalte naar beneden te halen, maar ondertussen blokkeren we dus het gezond houden van spierweefsel. En we zeiden het net: het hart is ook een spier. Statines zijn dus niet zomaar positief voor hart en bloedvaten.
Het hart, elektrisch aangedreven
Bij een gezonde mens trekt de hartspier zich zestig tot zeventig maal per minuut samen. De prikkel om zo’n hartslag te starten, vertrekt in de sinusknoop. Je zou die sinusknoop kunnen vergelijken met de starter van de motor van een wagen. Als die starter het niet doet, dan slaat de motor niet aan. Vanuit die sinusknoop wordt een elektrisch systeem in gang gezet, dat voor een normaal hartritme zorgt. Als er storingen zijn in de geleiding van de prikkelgolf, dan ontstaan er hartritmestoornissen.
Zo’n hartritmestoornis zegt wellicht dat er iets mankeert met het fysieke aspect in je lichaam, nl. dat de elektrische aandrijving van je hart in gebreke blijft. Het kan echter ook iets vertellen over een meer emotioneel of spiritueel aspect van je leven. Het is dan alsof je eigen middelpunt uit de pas is geraakt. Jij wil iets anders dan je centrum, je diepere wezen van jou verlangt. Je wordt als het ware op het matje geroepen, dat je te vlak geworden bent. Je mag wat meer je eigenheid, je originaliteit, je passie tonen. Je mag wat meer uit de band springen, en je gekke ideeën of je creatieve invallen in de wereld zetten.
Het hart, centrum van het gevoel
Het hart mag dan, technische gezien, gewoon een pomp zijn die je bloed je hele lichaam rondpompt, het hart staat voor zoveel meer dan alleen maar dat. Ik wil je uitnodigen een kleine test te doen. Wijs eens met je vinger of met je hele hand naar jezelf, alsof je wil zeggen: ‘Dit ben ik!’ Wedden dat je vinger of je hand exact op die plek belandt waar je hart zich bevindt? Het hart ligt centraal in je lichaam, achter je borstbeen, een beetje meer naar links. Links staat traditioneel voor het gevoel, waar rechts meer staat voor de ratio.
Het hart nodigt ons uit om met het leven iets te doen dat de moeite waard is. En bijna altijd gaat het dan om verbinding met anderen, om je eigen kleur in de wereld te zetten ten voordele van allen, om creatief aan de slag te gaan om van de wereld een betere plek te maken. Dat is waar het hart ons met iedere hartslag toe oproept.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
