Ziek, zieker, ziekst!

Ik stel je een vraag: ‘Wie is het meest ziek? Hij of zij die aan diabetes lijdt en trouw zijn medicijnen neemt, of veeleer hij of zij die ziek als een hond met de griep in bed ligt? Of nog, iemand die depressief is of iemand die aan astma lijdt? Of als je moest kiezen tussen hij of zij die aan een hartkwaal lijdt en hij of zij die opgesloten zit in het verdriet om het verlies van een kind?’

Misschien denk jij nu wel: ‘Wat een knettergekke vragen! Je kunt de ene ziekte toch niet zomaar tegen de andere afwegen. Trouwens, is dat niet eerder subjectief. Je bent zo ziek als jij je voelt!’

Wel, nee, dat is niet helemaal waar. De ene ziekte weegt wel degelijk zwaarder dan de andere. En het is niet altijd de ziekte die het meest ziek aanvoelt, die ook de ergste is. En juist daar wil ik met deze blog een beetje meer klaarheid in brengen.

Gezond is de mens die …

Ooit al eens bij die vraag stilgestaan?
Wie is gezond?
Of beter nog: Wat is het doel van gezondheid?

Je zou kunnen zeggen: ‘Gezond is de mens die vrij van pijn en zonder klachten is.’

Je zou echter nog een hele stap verder kunnen gaan, en zeggen: ‘Gezond is de mens die zonder pijn en zonder klachten is, en daarvoor geen medicijnen hoeft te nemen.’ Of nog: ‘Gezond is de mens die zijn dromen waar kan maken, en dat zonder daar belemmeringen door eigen beperkingen bij te ondervinden.’ Of weer een beetje anders: ‘Gezond is de mens die met al zijn capaciteiten kan bijdragen tot het geluk van zichzelf, van de mensen rondom en van de hele wereld.’

Dat laatste klinkt toch wel een beetje anders dan alleen maar vrij zijn van pijn en ongemakken, is het niet?

Acuut versus chronisch

Een acute ziekte kan je vellen, onverwacht en totaal. Denk maar aan een griep die op je valt en je à la minute het bed doet houden. Koorts en rillingen, zo slap als een vod, geen honger en geen zin om ook maar iets te doen.

Als iets ziek aanvoelt, dan is dát het wel. En toch is je lichaam op dat moment maar één stap verwijderd van gezondheid. Een acute ziekte is immers een ‘opruimactie’ van je lichaam. Misschien ging je een beetje te ver door en maakte vermoeidheid dat je minder weerbaar was tegen de ziekte. Misschien at je wat minder gezond, waardoor je lichaam een beetje te veel vervuild raakte. Of misschien was je gewoon eventjes iets minder vitaal, waardoor de ziekte je in zijn greep kon krijgen.

Het gevolg is dan een acute ziekte. Dan kan griep zijn, maar ook een verkoudheid, eventjes een felle diarree, al dan niet gepaard met misselijkheid en braken, of een eenmalige ontsteking van een gewricht die pijn geeft en je belemmert in je bewegingen.

Het beste wat je met zo’n ziekte kan doen is: rusten, vasten, je lichaam de tijd en de ruimte geven de ziekte zelf te bekampen. Laat je dat gebeuren, dan voel je je achteraf beter dan voordien: fitter, energieker, bevrijd van iets wat niet goed voelde.

Bij kinderen zie je dat het meest duidelijk: na elke kinderziekte – en wat is zo’n kinderziekte anders dan een acute ‘opruimactie’ – maken ze een groeispurt door. Plots kunnen ze iets wat ze voordien nog niet konden. Er is na de kinderziekte immers energie op overschot, energie die gebruikt kan worden om een verdere ontwikkeling aan te gaan.

Een chronische ziekte is heel anders van aard. Denk maar aan diabetes of aan een te hoge bloeddruk, al dan niet gepaard gaand met het dichtslibben van je slagaders, aan hoofdpijn die heel regelmatig terugkeert of aan een chronische ontsteking van één of meerdere gewrichten.

Een chronische ziekte is een ziekte die lang blijft duren of zelfs niet meer overgaat. Vaak krijg je dan voor de rest van je leven medicijnen te slikken, waardoor het wel weer lijkt te lukken. Je lijkt minder ziek dan bij een acute ziekte, maar in wezen ben je zwaarder ziek. De ziekte tekent immers je hele verdere leven.

Een rangorde vertelt je over de ernst van je ziekte

Jij bestaat uit één geheel, maar dat éne geheel kan wel in verschillende lagen opgesplitst worden. Jij bestaat voor een deel uit je fysieke lichaam, maar ook uit je emoties en je gedachten. En door dat alles heen spreekt wie jij in wezen bent.

Je zou jezelf dus kunnen opdelen in fysieke, emotionele, mentale en spirituele aspecten van jezelf. En in al die aspecten kun je gezond zijn of in mindere of meerdere mate ziek.

Wie spiritueel ziek is – geen zin meer in het leven ziet, geen liefde meer kan geven, noch ontvangen, niet meer gelooft in zijn waarde als mens – is het meest fundamenteel ziek. Wie alleen fysiek ziek is, heeft dan misschien wel last van zijn ziekte, maar kan nog zoveel betekenen, voor zichzelf, voor anderen en voor de wereld. Denk maar aan Beethoven die, doof geworden, nog zijn mooiste symfonieën schreef. Of aan Stephen Hawking die, gekluisterd aan zijn rolstoel en met behulp van spraaktechnologie, studenten rondom zich verzamelde en hen de wonderen van de kosmos openbaarde.

Je zou dus kunnen zeggen: Wie alleen fysiek ziek is, is het minste ziek. Wie emotioneel ziek is – van ontevredenheid over angst en verdriet naar depressie, al dan niet met zelfmoordneigingen – is meer ziek. Wie mentaal ziek is – van vergeetachtigheid over waanvoorstellingen en achtervolgingswaan tot volledige mentale verwarring (vb. dementie) -, gaat nog een stapje verder. En wie spiritueel ziek is, is het meeste ziek.

Binnen elk van die aspecten kunnen we weer een rangorde opstellen. Nemen we het fysieke aspect, dan is het duidelijk dat een ziekte aan de hersenen of het hart veel ernstiger is dan een ziekte aan een van beide longen of aan een van beide nieren. En dat is op zijn beurt weer ernstiger dan een kwaal aan één bot of één spier. Het minst ziek ben je als alleen je huid last heeft.

Ja, dat kan allemaal wel, maar wat is nu het nut van dit inzicht?

Dat is inderdaad de volgende en meest belangrijke vraag!
En om op die vraag een antwoord te geven, geef ik je een paar tips:

  • Ben je acuut ziek, prijs je dan gelukkig. Je bent op een haar na gezond! Het beste wat je nu kunt doen, is gewoon uitzieken. Wedden dat je je achteraf beter voelt dan voordien?
  • Word je chronisch ziek, ga dan niet zomaar akkoord met medicijnen die je voor de rest van je leven moet slikken. Ga na of een veranderingen van levensstijl – anders eten, meer ontspannen, meer bewegen, voldoende nachtrust, … – een verschil kunnen maken.
  • Moet je toch aan de medicijnen, ga dan na of je geen ‘ergere’ klachten ontwikkelt, vb. door de nevenwerkingen van bepaalde medicijnen. Is dat wel het geval, dan is het beste advies dat ik je kan geven: Ga op zoek naar een andere manier om met je klachten om te gaan. Want doe je dat niet, dan evolueert het vast van kwaad naar erger.

 

Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

Een andere kijk op ziekte

Of het nu een verkoudheid is of griep, een depressie of dementie, diabetes of kanker, ziekte mag op onze dagen nauwelijks nog bestaan. Via vaccinatie proberen we ziekte te voorkomen, en als ziekte toch doorbreekt, worden de symptomen ervan zo vlug mogelijk en liefst met grove middelen onderdrukt. Jammer genoeg maakt ons dat als individuele mens steeds zwakker, en als maatschappij steeds zieker. Nu al swingen de ziekteverzekeringskosten de pan uit, en voor we twee generaties verder zijn, wordt de gezondheidszorg die we nu kennen onbetaalbaar. Een andere kijk op ziekte dringt zich als vanzelf op …

Symptomen onderdrukken resulteert niet in gezondheid

Ons hele model van gezondheidzorg is in wezen gebaseerd op het onderdrukken van lastige of pijnlijke symptomen. Ik hoest, dus ik krijg een hoestonderdrukkend middel. Ik heb koorts, dus ik neem een koorstwerend middel. Ik heb last van ontstekingen, waar dan ook in mijn lichaam, en men schrijft me ontstekingsremmers voor. Diabetes, een te hoge bloeddruk of cholesterol, depressie of andere mentaal-emotionele klachten, overal bestaat wel een pilletje, een drankje of een injectie voor.

Heel vaak pakken we hierbij niet de oorzaak van de ziekte aan. We gaan enkel aan de slag met hoe de ziekte zich uit. Ik maak even een vergelijking met een of ander mankement in een auto. Stel dat bij het rijden een waarschuwingslampje gaat branden. Jij gaat naar de garagist … en die knipt enkel het draadje door dat het lampje verbindt met het probleem in de wagen. Geen zinnig mens en al zeker geen garagist gelooft toch dat het probleem hiermee opgelost is?

Met onze gezondheid doen we dat wel, altijd weer opnieuw. We onderdrukken pijn, koorts, ontsteking, diarree, een hoge bloeddruk, cholesterol, suiker in ons bloed, … en we gaan ervan uit dat daarmee het probleem opgelost is. Dat het niet zo is, valt heel eenvoudig te bewijzen. Als we de medicijnen, die we vaak voor de rest van ons leven moeten slikken, achterwege durven laten, komen de klachten terug, vaak nog heviger dan voorheen. Levenslang medicijnen slikken is dus in wezen levenslang ziek zijn.

Het lichaam geneest zichzelf

Als we nu eens anders naar ziekte zouden kijken …

Als we nu eens een symptoom zouden zien als een manier van ons lichaam om ons duidelijk te maken dat we verziekend bezig zijn. Elk symptoom vraagt om verandering. We worden uitgedaagd om anders en dus gezonder te gaan eten, we worden geveld zodat we wel moeten rusten, we worden uitgenodigd om ons de dingen niet al te veel aan trekken, of misschien wijst ziekte ons wel de weg om meer de dingen te gaan doen die echt bij ons passen.

Als we op die manier naar ziekte kijken, is ziekte niet langer een last, maar veeleer een uitnodiging. En van zodra wij op die uitnodiging ingaan, zijn we niet langer ziek, maar ‘in genezing’. Dat is waar op elk niveau van ons bestaan: fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel.

Op fysiek vlak geeft elke ziekte ons immuunsysteem een boost. Telkens wij door bacteriën of virussen belaagd worden, gaat ons lichaam zelf in het verweer. Ons zelfgenezend vermogen draait op volle toeren. En telkens het een overwinning behaalt, worden wij een stukje meer weerbaar.

Ook op emotioneel vlak is dat zo. We groeien veel meer van door ons verdriet heen te gaan en manieren te vinden om ermee om te gaan, dan door negatieve gevoelens te onderdrukken met psychofarmaca. Een huilbui, een goed gesprek, een arm om je heen, helpen je door je verdriet heen, medicatie doet dat niet. Ook andere emoties uiten we beter dan we ze onderdrukken. Enkel onderdrukte emoties kunnen ons ook fysiek ziek maken.

Ziektes zoals stress en burnout zijn vaak een uitnodiging om vastzittende denkpatronen los te wrikken en andere wegen te gaan. Vaak denken wij dat ons huis er piekfijn uit moet zien, dat we altijd lief moeten zijn, dat we alles van onszelf moeten geven in een job die misschien niet echt bij ons past, dat we moeten voldoen aan de eisen van de maatschappij of van de mensen rondom. Ziekte kan deze denkpatronen op z’n kop zetten, en ook dat brengt ons in een gezondheid bevorderende beweging.

En tot slot heeft ziekte ons ook altijd iets te vertellen over hoe wij in het leven staan. Doen we wel de dingen die echt bij ons passen? Houden we wel van onszelf, onvoorwaardelijk? Accepteren we ook van harte wat we ‘onze kleine kantjes’ noemen? Als ziekte ons hier op juistere wegen brengt, spreken we van spirituele groei en van heling.

Dit alles kan echter alleen maar gebeuren als we ziekte niet langer zien als een te onderdrukken last, maar als kans tot genezing, tot groei, tot heling. En dat kunnen we het beste in gang zetten door onszelf niet langer als ‘ziek’ te beschouwen, maar als ‘in genezing zijnde’.

Is er dan geen plaats meer voor klassieke geneeskunde?

Toch wel!

Onze klassieke Westerse geneeskunde mag dan al niet goed zijn in het omgaan met chronische welvaartsziektes, op het vlak van acuut levensreddend optreden is ze beslist de allerbeste. Een paar voorbeelden, en dan begrijp je het direct:

  • Bij een zwaar ongeval laat ik mij het liefst zo vlug en accuraat mogelijk helpen door een Westers medisch team. Het geeft mij de beste kans op overleven, en wellicht ook op een goede revalidatie.
  • Als ik een hartaanval doe, is het geen goed idee om alleen maar mijn zelfgenezend vermogen aan het werk te zetten. Medicatie en misschien zelfs operatie zijn dan acuut nodig. Maar als ik na herstel mijn manier van leven niet aanpas, loop ik over niet al te lange tijd het risico op een nieuw hartinfarct.
  • Wil een arm- of beenbreuk goed genezen, dan moet ze goed gezet worden. Westerse medische apparatuur kunnen daarbij goede hulpmiddelen zijn.
  • In tijden van fel verdriet kan een slaapmiddel tijdelijk op z’n plaats zijn. Het voorkomt dat je overkop gaat aan oververmoeidheid en uitputting. Het is echter geen goed idee het verdriet met psychofarmaca te onderdrukken. Verdriet hoort bij het leven en mag zijn plaats krijgen.

En zo zou ik nog wel een paar voorbeelden kunnen geven. Als algemene regel kan ik stellen dat in acuut ernstige situaties de reguliere geneeskunde met zijn medicijnen en zijn medische apparatuur beslist goed werk levert. Een medicijn zou echter altijd ’tijdelijk’ moeten zijn, en nooit ‘voor de rest van je leven’. Als dat laatste het geval is, ben je immers alleen maar bezig het waarschuwingslampje uit te schakelen …

 

Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in. 

%d bloggers liken dit: