Deze blog is het derde bericht uit een reeks over bewegen. In een eerste blog had ik het over ‘bewegen’ en hoe dat helemaal verbonden is met ‘leven. In een tweede blog schreef ik over botten en gewrichten. Als je dus wat meer wil weten over het totaalplaatje dat bewegen is, dan lees je best ook even de vorige blogs.
Over spieren …
Tonus of spierspanning
Spierweefsel staat steeds onder een bepaalde spanning, ook tonus genoemd. Die voortdurende spanning is van belang, ze bepaalt mee de vorm en de kracht van je lichaam. Zonder tonus of spierspanning zouden wij niet tot bewegen in staat zijn, integendeel, we zouden als een pudding in elkaar zakken. Een tekort aan spiertonus zie je vaak bij oude mensen. Ze hebben niet meer de kracht in hun spieren om een dop van een fles te draaien of om een glas water uit te schenken. Ze staan zeer wankel op de benen, ze vertrouwen hun eigen lichaam niet meer als het aankomt op stappen.
Wil je dat verlies van spiertonus op hoge leeftijd voorkomen, dan is het vooral van belang om in beweging te blijven. Immers, wat je niet gebruikt, gaat verloren. Blijf dus wandelen, fietsen, zwemmen, poetsen of in de tuin werken, want je traint er op regelmatige basis je spieren mee. Als dan op hoge leeftijd je spiertonus gaat verzwakken, blijf je toch langer fysiek fit, want je vertrekt vanop een betere positie. Verder is het ook van belang voldoende eiwitten te eten (vlees, vis, kaas, eieren, noten, peulvruchten). Het lichaam haalt uit de eiwitten die je eet de nodige aminozuren en bouwt met die aminozuren je spierweefsel op.
Wat dan weer vaker voorkomt bij mensen in de actieve beroepsbevolking, is dat onder invloed van stress de spieren te strak aangespannen raken. Hun lichaam staat dan als het ware meestal onder hoogspanning, en dat geeft een stram gevoel. Bewegen wordt dan lastiger, en zowel bewegen als stil blijven zitten of liggen kan pijn geven. Je lichaam verkrampt, echte ontspanning komt niet meer vanzelf.
Hier kun je op twee manieren te werk gaan:
- Het verminderen van stress:
- Door al te stressvolle situaties te vermijden, vb. door te veranderen van werk, of door uit toxische relaties weg te gaan. Soms is wegtrekken uit een te belastende omgeving de enig mogelijke strategie om weer tot rust te kunnen komen.
- Door je stresstolerantie te verhogen. Dan ga je die dingen doen, die je helpen om beter om te kunnen gaan met moeilijke situaties. Hierbij kunnen ontspanningstechnieken helpen. Ik denk aan relaxatieoefeningen, mindfulness, meditatie of gebed. Je stresstolerantie verhogen kun je ook doen door het gebruik van welgekozen kruiden en voedingssupplementen. Ik kan je alvast twee supplementen aanraden: Ashwagandha Platinum en Relaxoton, beide van de firma Mannavital.
- Dieptemassage, waarbij een ervaren massagetherapeut de overspannen spieren weer losmaakt. Dat is een eerder pijnlijke massage, die je pas achteraf verlichting van spanning en pijn geeft. Je voelt dan na een paar dagen dat je weer vlotter kunt bewegen en dat er makkelijker ontspanning optreedt. Ook pijn in gewrichten en pezen vermindert na zo’n massage vanzelf. Immers, door overdreven spierspanning komen ook je pezen en je gewrichten onder hoogspanning, en dat leidt tot peesontsteking en gewrichtsslijtage. Beide kunnen dus voorkomen worden en zelfs weer beter worden door regelmatige diepe spiermassage.
Verzuurde spieren
Wie sport kent wellicht wel het fenomeen van verzuurde spieren. Je ging sporten, deed wat te veel ineens of ging wat te lang door, en ’s anderendaags heb je last van stramme en pijnlijke spieren. Die pijn van ’s anderendaags is ontstaan omdat je op een bepaald moment in je sporten overging van aerobe energieaanmaak naar anaerobe energieaanmaak. Bij aerobe energieaanmaak wordt zuurstof gebruikt. Er is dan veel rendement en weinig afval. Bij anaerobe energieaanmaak is er onvoldoende zuurstof voorhanden en gaan de cellen over op het aanmaken van energie door middel van fermentatie. Een bijproduct daarvan is melkzuur, en dat melkzuur stapelt zich op in de spieren. Gevolg: pijn na het sporten.
Chronisch verzuurde spieren kan je krijgen door een onevenwicht in je voeding. Bepaalde voedingsmiddelen geven bij verwerking in het lichaam een overlast aan urinezuur. Het gaat om ‘compacte’ voeding, zoals vlees, vis, kaas, granen, en in mindere mate noten en peulvruchten. Daar tegenover staat basenvormende voeding, zoals aardappelen, groenten en fruit. Basenvormende voeding bevat doorgaans meer vocht. Het is dus belangrijk om in verhouding meer groenten en fruit te eten, dan vlees, vis, kaas of granen. Tegelijk is een goede nachtrust hier ook erg belangrijk. Die ‘nachtrust’ begint als het ware al net na het avondmaal. Immers, door na het avondmaal niets meer te eten (of te drinken behalve water of kruidenthee) kan het spijsverteringsstelsel alle nodige werk doen vooraleer jij gaat slapen. Tijdens de slaap ontstaat dan des te meer tijd om de afvalverwerking van je lichaam op gang te brengen. Als alle voedsel is verteerd, komt een ingenieus ontgiftingsproces op gang. Elke cel van je lichaam geeft zijn afvalstoffen af in het bloed. De lever en de nieren, de longen en de huid draaien op volle toeren en geven afvalstoffen af in stoelgang, urine, uitademing en transpiratie. Je lichaam zuivert zichzelf … op voorwaarde dat er evenwicht is. Chronische verzuring ontstaat als er te veel afvalstoffen zijn tegenover de tijd die je lichaam krijgt om die afvalstoffen te verwerken.
Fibromyalgie
Fibromyalgie of weke delen reuma is een aandoening die gekenmerkt wordt door uitgebreide, chronische spier- en bindweefselpijnen. Er is niet één enkele mogelijke oorzaak voor deze pijnen, en dus is er ook niet één kant en klare oplossing hiervoor. Heb je fibromyalgie en wil je daar op een natuurlijk manier iets aan proberen te doen, dan zal een gezondheidsbegeleider met jou een traject moeten gaan om uit te zoeken waar bij jou deze klachten vandaan komen. Stapje voor stapje zul je moeten zoeken naar wat helpt bij jou. De oorzaak van je klachten zal zeker voor een deel op het fysieke niveau liggen, maar naar alle waarschijnlijkheid ook voor deel op het emotionele, het mentale en zelfs het spirituele niveau. Fibromyalgie tekent jou als hele mens, en dus zal het zoeken naar heling ook al die domeinen mee in rekening moeten nemen.
… en pezen
Pezen zijn die dingen waarmee de spieren aan de botten vastgemaakt zijn. Het zijn taaie en stevige structuren, die wel wat spanning kunnen verdragen. Als echter de spanning te hoog wordt of chronisch blijft duren, kan er letsel ontstaan aan de pezen.
- Scheurtjes in de pezen: Ze ontstaan door te bruuske bewegingen, vb. bij het overslaan van je voet of bij een knieblessure. Hierbij is rust van belang, zodat de pees zich langzaam aan kan herstellen. In het slechtste geval scheurt de pees helemaal door, en dan moet er chirurgisch ingegrepen worden.
- Chronisch overbelaste pezen: Dit soort overbelasting wordt ook wel peesontsteking genoemd, maar technisch gezien is dat een foutieve naam. Het gaat erom dat, door voortdurende belasting van de spieren, de pees onder te hoge druk komt te staan, en dat geeft pijn. Ook hier is ontspanning van de overbelaste pees van belang, maar er is meer nodig. Ook de spier die aan de pees vasthangt, heeft ontspanning nodig. En zoals ik hierboven al schreef, hierbij kan dieptemassage helpen.
Pezen die overbelast raakten – denk aan Achillespeesontsteking, tenniselleboog, golfelleboog, carpaal tunnelpijn – hebben vooral tijd nodig om te herstellen. Dat komt omdat pezen weinig doorbloed worden en herstellende factoren dus maar langzaam de aangedane pees weer heel kunnen maken.
En over de rol van je zenuwstelsel
En dan is er nog een laatste, heel belangrijk onderdeel van je lichaam als het gaat om bewegen. Je skelet, je gewrichten, je spieren en je pezen mogen in topvorm zijn, als je motorisch zenuwstelsel het niet doet, dan gebeurt er niks. Dat motorisch zenuwstelsel zet de gedachte om de willen bewegen om in zenuwprikkels die je ook effectief doen bewegen. Als dus het motorisch zenuwstelsel hapert, ontstaan verlammingsverschijnselen. Ook hier is er niet één enkele mogelijke oorzaak van het mankeren van je zenuwstelsel, en is het zoeken naar mogelijke oplossingen een individuele zaak.
Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.
