Als te gespannen spieren last geven

Als bewegen moeilijker wordt

Wat ik je vandaag vertellen wil, heb ik zelf aan den lijve ervaren. Ik was net 50 geworden en ik kon amper nog bewegen zonder pijn. Financiële moeilijkheden hadden me mijn bewegingsvrijheid afgenomen, figuurlijk althans. En dat figuurlijke gevoel van verlamming zette zich geleidelijk aan vast op mijn spieren, die helemaal verkrampten. Na verloop van tijd begon na twee tot drie uur werken de pijn in mijn voeten en mijn benen. Aan het eind een werkdag strompelde ik naar huis. Ook autorijden werd lastig, want na een half uurtje in diezelfde verkrampte houding begon ook daar de pijn.

Nu grijp ik van nature niet naar pijnstillers, ik wil dat eigenlijk niet. Ik weet immers dat pijn een symptoom is van iets anders en ik weet ook dat de pijn pas echt verdwijnt als je de oorzaak van die pijn hebt aangepakt. Als je enkel het symptoom aanpakt, dan bedrieg je als het ware je brein door het te vertellen dat er niets aan de hand is. Nu was die oorzaak bij mij te zoeken in financiële moeilijkheden, die mij mentaal verkrampten. Die spanning gaf een weerbots op mijn lichaam, dat reageerde met verkramping van de spieren, die daarop pijnsignalen gaven.

Op het moment dat de financiële situatie een klein beetje beter werd, was het eerste wat ik mezelf permitteerde een reeks massagesessies bij een collega gezondheidsbegeleider, in de hoop op die manier de verkramping van mijn spieren en dus ook de pijn een halt toe te roepen. Dat bleek echter niet te werken. Het positieve resultaat van zo’n massage voelde ik hooguit een paar dagen, het was niet blijvend. Iets anders was ook nodig, zo bleek, en dat andere was dat ik zelf actief meewerkte aan de ontspanning van die te gespannen spieren. Hoe dat in zijn werk gaat, daar vertel ik je vandaag over.

Spanning van spieren zorgt voor pijn bij bewegen

Heel wat pijnklachten bij beweging vinden hun oorzaak in te gespannen spieren. Gewrichtspijn ontstaat doordat de spieren, verbonden met dat gewricht, te hard trekken aan de pezen. Dat trekken van die pezen is wat in eerste instantie zorgt voor bijvoorbeeld een pijnlijke knie of een tenniselleboog. Spieren die constant onder hoogspanning staan, geven op de duur continue gewrichtspijn. Vervolgens kan die continue spanning op een gewricht zorgen voor ofwel slijtage aan dat gewricht, ofwel – als de spanning zich in de spieren van de nek of van de rug bevindt – in gekneld zittende zenuwen. Beide geven hun eigen soort pijn.

Het is dus logisch om bij bewegingsklachten op zoek te gaan naar die gespannen spieren en die ook weer los te maken. Dat kan met dieptemassage. Dat zo’n massage werkt, zag ik al vele keren in mijn praktijk. Je kunt echter ook zelf mee aan de slag, en dat eigenlijk al voordat er pijn ontstaat. Als je regelmatig beweegt, zonder daarbij te overdrijven, doe je dat vanzelf al een beetje. Je kunt echter nog actiever en doelgerichter aan de slag met een bijzonder type van oefeningen.

Ontspanning via gecontroleerde spanning

Het kan contradictorisch klinken, maar je kunt te gespannen spieren weer ontspannen door gecontroleerd spanning op te bouwen en die dan bewust los te laten. Een alledaags voorbeeld daarvan is het je eens goed uitrekken. Doe het maar eens, en voel wat dat met je lichaam doet. Bij het je uitrekken zelf zet je een zekere extra spanning op je lichaam dat niet echt ontspannen aanvoelde. Op het moment net na het je uitrekken, voel je een deugddoende tegenreactie van ontspanning.

Dat globale principe van de ontspanning die ontstaat na het je uitrekken, kun je in deeloefeningen bewust toepassen op de meer gespannen spieren in je lichaam. Het principe is altijd hetzelfde:

• Je spant een bepaalde spier of spiergroep aan.
• Je houdt de spanning 5 tellen vast.
• Je laat daarna zo plots mogelijk te spanning los en je voelt wat dat met je doet.

Om dit principe nog wat verder te illustreren, geef ik je een paar voorbeelden. Ik leer je dus een paar oefeningen om makkelijk vastzittende spieren tot ontspanning te brengen.

• Ga zitten op een stoel en strek je benen tot een hoek van 90° met je romp. Trek dan je tenen naar je toe, en zult de spanning in je kuiten voelen toenemen. Hou die spanning 5 tellen vol en laat dan eerste je tenen en vervolgens je benen weer ontspannen, tot je voeten weer gewoon op de grond rusten. Voel wat er gebeurt.
• Maak een vuist en voel de spanning die daardoor ontstaat. Laat na 5 tellen je vuist en de rest van je arm ontspannen. Voel wat dat met je lichaam doet.
• Breng je schouderbladen naar elkaar toe tot je niet verder kunt. Hou even aan en laat weer los. Voel hoe dat ontspant.
• Sta rechtop. Zet één voet een stapje vooruit. Ga dan langzaam door de knieën terwijl je romp rechtop houdt. Ga zo diep als je kunt, tot je spanning in je benen begint te voelen. Hou die spanning even aan en kom daarna weer recht op te staan. Ze dan de andere voet naar voor en herhaal de hele oefening.

Deze oefeningen kun je makkelijk tussendoor even doen. Ze vragen niet veel tijd, ze vragen ook geen bijzondere hulpmiddelen of specifieke sportkledij. Je kunt van dit soort oefeningen een meer volledige ontspanningsoefening maken door ze te doen, liggend op een yogamatje. Dan ga je van kop tot teen je hele lichaam af, en spant elke spier in je lichaam afzonderlijk aan en laat ze dan weer los. Belangrijk is dat je niet overdrijft in het opspannen van de spieren, anders riskeer je ’s anderendaags spierpijn door overdreven inspanning. Belangrijk is ook dat je bewust voelt wat er met je lichaam gebeurt na de fase van inspanning en ontspanning.

Zelf ben ik weer helemaal mobiel. Ik kan weer kilometers wandelen, ik kan weer autorijden, ik doe mijn werk en ik leef mijn leven zonder pijn. En voor mezelf weet ik dat dit soort spannings- en ontspanningsoefeningen mij weer op weg geholpen hebben. Ik wens het ook jou toe.

 

Dit artikel maakt deel uit van GEZONDHEID-WIJZER door Hilde Ryckewaert, Consulent Natuurlijke Gezondheidszorg. Wil jij ook tweewekelijks de GEZONDHEID-WIJZER in je mailbox krijgen, vul dan onderstaand formulier in.